Muğla Kızıldağ’daki dev Atatürk portresinin 45 yıllık hikayesi

Muğla’nın Menteşe ilçesinde Kızıldağ’ın yamacında yer alan dev Atatürk portresi, 45 yıldır Muğla’nın siluetinin önemli bir parçası olarak varlığını sürdürüyor. Atatürk’ün doğumunun 100. yılı dolayısıyla 1981 yılında yapılan portrenin ortaya çıkışında, dönemin yöneticileri, ormancılar, öğretmenler ve öğrenciler gibi birçok kişinin emeği bulunuyor.

Türkiye genelinde 1981'de Atatürk’ün doğumunun 100. yılı vesilesiyle çeşitli etkinlikler düzenlenirken, Muğla’da da Kızıldağ’a Atatürk portresi yapılmasına karar verildi. Çalışma, dönemin Muğla Valisi Kemal Nehrözoğlu, Orman Bölge Müdürü Yılmaz ve Muğla Endüstri Meslek Lisesi Müdürü Cengiz Sevinç’in öncülüğünde başlatıldı.

Portre, yaklaşık 13 metre yüksekliğinde ve 4 metre genişliğinde kalın sac kullanılarak inşa edildi. Eserin tasarımını, ressam ve öğretmen Ayten Taşpınar gerçekleştirdi. Portreyi organize eden, montaj ve ışıklandırma çalışmalarında görev alan Orman Teknikeri Mehmet Yoncalı oldu.

Demir işçiliği ise Muğla Endüstri Meslek Lisesi Metal İşleri Bölümü öğretmenleri Ahmet Fidan, Sami Satış ve Alaaddin Girginer ile öğrencileri tarafından yapıldı. Dönemin Orman Bölge Müdürlüğü çalışanlarından emekli Orman Mühendisi Orhan Besi, portrenin ortaya çıkış sürecini anlattı.

Atatürk’ün doğumunun 100. yılı dolayısıyla Orman Bölge Müdürlüğü olarak Kızıldağ’a Atatürk portresi yaptırmak istediklerini belirten Besi, bu amaçla bir komisyon oluşturulduğunu ve çalışmanın bölge şefi Mehmet Yoncalı’ya verildiğini söyledi. Portre tamamlandıktan sonra Kızıldağ’a monte edilerek açılış töreni düzenlendi.

Besi, o günkü atmosferi, "Görüntüsü çok güzel, Muğla’ya güzel bir şey yarattık. Bize bir gurur, seyredenlere, herkese bir coşku yarattı. Güzel bir olaydı" sözleriyle aktardı.

Yıllar geçmesine rağmen o günkü heyecanı unutmadığını belirten Besi, "Sanki o günkü kutlamaların en güzelini biz ormancılar yapmıştık, öyle geliyordu bize" dedi. Portreyi tasarlayan Ayten Taşpınar, çalışmanın Kızıldağ’da değil, önce kâğıt üzerinde başladığını ifade etti.

Dönemin Muğla Endüstri Meslek Lisesi Müdürü Cengiz Sevinç’in kendisine ulaşmasının ardından farklı tasarımlar hazırladığını belirten Taşpınar, portrenin o dönemde yaygın kullanılan bir kitap kapağındaki siyah-beyaz Atatürk çiziminden esinlenerek hazırlandığını söyledi. Çizimi, Kızıldağ’daki alana uygun ölçülere uyarladığını kaydeden Taşpınar, ilk tasarımı büyük bir bez üzerine aktardığını ve bu çalışmanın hem portrenin gerçek ölçülerinin belirlenmesinde hem de özel günlerde okul cephesinde sergilenmesinde kullanıldığını aktardı.

Hazırlanan çalışma daha sonra Muğla Endüstri Meslek Lisesi Metal Bölümü’ne aktarıldı. Portre, yaklaşık bir metrelik parçalar halinde hazırlanarak Kızıldağ’a taşındı. Dönemin Muğla Endüstri Meslek Lisesi Metal İşleri öğretmeni Ahmet Fidan, çalışmanın öğrencilerle birlikte yürütüldüğünü söyledi.

Orman Bölge Müdürlüğü'nden Mehmet Yoncalı’nın okula gelerek yardım istediğini belirten Fidan, okul yönetiminin onayının ardından çalışmaya başladıklarını anlattı. Fidan, rahmetli öğretmen arkadaşları Sami Satış ve Alaaddin Girginer ile birlikte görev aldıklarını, portrenin çiziminin sac üzerine aktarılması, parçaların hazırlanması ve montaja hazır hale getirilmesi aşamalarında öğrencilerin de görev aldığını ifade etti.

Fidan, "Gerçekten güzel bir eser oldu Muğla için" dedi. 45 yıl süresince Muğla’nın kent dokusu ve Kızıldağ’ın çevresi değişse de Atatürk portresi bulunduğu yerde kalmaya devam etti. Eser, bugün kentin birçok noktasından görülebiliyor.