Muğla'da Kerimoğlu Türküsü Evi 125 yıllık hikayeyi yaşatıyor

Muğla'nın geleneksel mimarisini yansıtan ev, 1901'de Kerimoğlu Eyüp'ün vurulduğu yapı olarak biliniyor. 2019'da restorasyon tamamlandı. Tarihi doku korunarak ziyaretçilere açıldı.

Efe kültürünün izlerini taşıyan ahşap yapı, dönem eşyaları ve kostümleriyle korunuyor. Bölge kültür turizminin önemli duraklarından biri haline geldi. Kerimoğlu Eyüp Efe'nin vurularak hayatını kaybettiği evde dönemin yaşamına ilişkin ayrıntılar sergileniyor.

Müze evde Kerimoğlu Eyüp'e ait kıyafetler, körüklü çizmeler, tarihi silahlar ve çeşitli eşyalar yer alıyor. Ziyaretçiler gezerken Kerimoğlu Türküsü ve zeybek havaları çalınıyor. Evin kapısında olaydan kalan mermi izleri korunuyor. Tek odalı yapının içinde kıl yaygılar üzerine oturma grupları düzenlendi. Duvara tek kırma tüfek asıldı.

Muğla Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Daire Başkanlığı'nda görevli sanat tarihçisi Nacide Öter, evin kültürel belleğin korunması açısından önemli olduğunu belirtti. Öter, evin saray ya da köşk olmadığını, Muğla'nın yöresel ve kırsal mimari dokusuyla uyumlu bir yapı olduğunu söyledi.

Mekanın önemini yaşanmış hikayeye ev sahipliği yapmasından aldığını ifade etti. Öter, "Ziyaretçi buraya geldiği zaman sadece geçmişte bir ailenin yaşadığı bir evi görmekten ziyade aynı zamanda hem o türküye hem de yaşanmış olaya gidiyor. Böylece kültürel bellek devamlı olarak aktarılıyor." diye konuştu.

Öter, evin Hacettepe Üniversitesinin Balkan ve Anadolu Türküleri ve Mekansal Analizleri üzerine yaptığı çalışmada yer bulduğunu belirtti. Turizme hizmet ederken kültürel belleğin gelecek kuşaklara aktarıldığını vurguladı. Öter, Muğla'da Ormancı Türküsü'nün hikayesinin geçtiği Belen Kahvesi'nin de kültür turizmi açısından önemli bir durak olduğunu söyledi.

Muğla Büyükşehir Belediyesi'nde turist rehberi olarak görev yapan Rıza Öztürk, Kerimoğlu Eyüp'ün hayatını kaybetmesine neden olan olayın 1900'lü yılların başında yaşandığını anlattı. Öztürk, Kerimoğlu Türküsü'nün aslında bir ağıt olduğunu belirtti. Eserin zaman içerisinde birçok sanatçı tarafından zeybek formunda seslendirildiğini ve düğünlerde oynanan Kerimoğlu Zeybeği olarak bugüne ulaştığını ifade etti.

Öztürk, evin özellikle yerli turistlerin ilgisini çektiğini söyledi. "İçerideki eşyalar orijinal olarak burada, o dönemden kalma eşyalar. Müzede de yine bu bölgeden toplanan etnografik eserler sergileniyor. Gelen ziyaretçiler hem hikayenin geçtiği evi görüyor hem de müzedeki eserleri inceleyip burada fotoğraf çekebiliyor." diye konuştu.

Aydın'dan ailesiyle Kerimoğlu Türküsü Evi'ni ziyaret eden Eda Dobur, yıllardır düğünlerde oynanan zeybeğin hikayesini merak ettiklerini dile getirdi. "Bizzat yaşanan olayın nerede ve nasıl gerçekleştiğini görmek istiyorduk. Üzücü bir hikaye olsa da burayı görmek bizim için iyi oldu.

Herkese tavsiye ederim." dedi. Kerimoğlu Eyüp'ün hikayesi 1901'de Muğla'nın Pisi'sinde, bugünkü Yeşilyurt Mahallesi'nde yaşanan olayla başladı. Bir düğünde çıkan kavganın ardından aranan Eyüp, bir zaptiyeyi öldürmesinin ardından dağlara çıktı.

Uzun süre yakalanamayan Eyüp, bu süreçte sevdiği kızla evlenmek istedi. Ancak kızın ailesinin haber vermesi üzerine 1901 yılının sonbaharında kaldığı ev, jandarma ve "Kör Arap" lakaplı İsmail Çavuş tarafından basıldı. Henüz 19 yaşında olan Kerimoğlu Eyüp, baskın sırasında vurularak hayatını kaybetti.

Eyüp'ün ölümünün ardından yöre halkı tarafından yakılan türkü, zaman içerisinde Muğla'nın en bilinen zeybeklerinden Kerimoğlu Türküsü ve Kerimoğlu Zeybeği'ne dönüştü. Kerimoğlu Eyüp'ün hayatını kaybettiği ev, aradan geçen 125 yıla rağmen taşıdığı tarihi doku ve hikayeyle Muğla'nın zeybek kültürünü gelecek kuşaklara aktarmaya devam ediyor.