Orta Doğu'da kriz: Trump'tan Gazze açıklaması, İran'dan Kuveyt'e saldırı

Donald Trump, Hamas'ın silah bırakmasını ve İsrail güçlerinin Gazze'den çekilmesini öngören bir anlaşmaya varıldığını savundu, ancak Filistin topraklarında hâlâ aşılması gereken pek çok engel ve koşul bulunduğunu belirtti.

Sosyal medya üzerinden bir açıklama yapan Trump, sürecin planlı aşamalar halinde hayata geçirileceğini kaydetti. Trump, silahsızlanma tamamlandıkça İsrail birliklerinin geri çekileceğini, Uluslararası İstikrar Gücü'nün ise Gazze'nin hem sakinleri hem de komşuları için güvenli bir yer haline gelmesi amacıyla yeni kurulan Filistin polis teşkilatıyla ortak çalışacağını ifade etti.

Hamas'ın üst düzey yetkililerinin plana onay verdiği belirtilse de, grubun silahlarını İsrail'in çekilmesinden önce mi yoksa sonra mı bırakacağı şimdiden tartışma konusu oldu. Hamas müzakere heyetinden Ghazi Hamad, Al Jazeera kanalına yaptığı açıklamada, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesinden önce silahsızlanma yönünde herhangi bir adım atmayacaklarını dile getirdi.

Daha önce Reuters ajansına konuşan bir İsrailli yetkili ise sunulan şartların kendilerini tatmin etmediğini aktarmıştı. Yetkili, İsrail'in her türlü sürecin ön koşulu olarak Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını, Gazze'deki silahların arındırılmasını ve bölgenin askerden arındırılmasını talep ettiğini vurgulayarak, masadaki planın bu beklentileri karşılamadığını ve itirazlarını ilettiklerini kaydetti.

Söz konusu duyuru, ABD'nin arabuluculuğunda imzalanan ateşkesin üzerinden dokuz ay geçmesinin ardından geldi. İsrail ile Hamas arasındaki görüşmeler, Hamas'ın silahsızlanması ve Gazze'nin yeniden imarını içeren ikinci aşamanın hayata geçirilmesinde büyük ölçüde tıkanmıştı.

Bölge genelinde tırmanış sinyalleri veren ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşta, İran ordusu cuma günü Kuveyt'teki Ahmed Al Jaber Hava Üssü'nde bulunan ABD askeri tesislerine insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. İran devlet medyası, bu saldırıların, İran'ın Keşm adasındaki bir evin vurulması dahil ABD'nin son dönemdeki saldırılarına misilleme olarak gerçekleştirildiğini duyurdu.

Diğer taraftan Yemenli kaynakların aktardığına göre Suudi Arabistan, güney Kızıldeniz'deki petrol ihracatına yönelik ablukayı kırmak amacıyla Yemen'in merkezinde Husilere karşı hem denizden hem de muhtemelen karadan büyük bir askeri taarruz hazırlığı yürütüyor.

Kpler denizcilik verilerine göre perşembe günü Bab el-Mendeb boğazından yirmi beş emtia gemisi geçerken, Hürmüz boğazındaki trafik sadece iki tanker geçişiyle düşük seviyelerde kaldı.

Analistler, İran ile ABD arasındaki çatışmalar petrol sevkiyatını aksatırken büyük petrol şirketlerinin yüksek karlar açıklamalarını bekliyor. Global Witness verilerine göre, Avrupa'nın en büyük altı petrol şirketi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 43'lük bir artışla toplam 22 milyar dolarlık ilk çeyrek kârı açıkladı.

Suudi Arabistan perşembe günü yaptığı açıklamada, Bab el-Mendeb boğazı çevresindeki seyir emniyetini sağlamak amacıyla bölgedeki 14 ülkenin katılımıyla deniz savunma ittifakı kurduğunu bildirdi.

Kuveyt ordusunun verdiği bilgiye göre, perşembe günü düzenlenen İran saldırısı Kuveyt'teki Çinli bir şirketin binasını isabet alarak yapıda ağır hasara yol açtı ve bir işçinin ölümüne neden oldu. Bu olaydan saatler önce Ürdün hava savunması İran'dan fırlatılan beş füzelere müdahale ederek havada imha etmişti.

Mısır hükümeti perşembe günü yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi'nin bölgesel tırmanış uyarısının ardından yetkililerin limanlarından birine düzenlenen benzeri görülmemiş saldırıya ait İHA kalıntılarını incelediğini kaydetti. Hükümet daha önce yaptığı açıklamada, Damietta limanında biri ABD şirketine ait iki gaz gemisinde çıkan yangının, Orta Doğu savaşının başlamasından bu yana ülkeyi hedef alan ilk İHA saldırısı neticesinde meydana geldiğini doğrulamıştı.