Otomasyon demokrasiyi baskı rejimine çevirebilir
Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu ile iki akademisyen, otomasyonun siyasi rejimleri nasıl etkilediğini matematiksel modelle inceledi. Çalışma, servet eşitsizliğinin artması halinde elitlerin demokrasiyi terk edip baskıyı tercih edebileceğini gösteriyor. Makale 5 Haziran 2026’da yayımlandı.
Nobel ödüllü MIT ekonomisti Daron Acemoğlu, Bilkent Üniversitesi’nden A. Arda Gitmez ve North Carolina Üniversitesi’nden Mehdi Shadmehr ortak bir çalışma yürüttü. Araştırmacılar otomasyonun siyasi rejimler üzerindeki etkilerini matematiksel bir modelle inceledi. 5 Haziran 2026’da yayımlanan makalenin adı “Automation and Repression”.
Çalışma, robotların ve yapay zekânın insan işlerini devralmasıyla emeğin gelir payının azaldığını ortaya koydu. Servet sermaye sahiplerinde yoğunlaştı. Eşitsizlik hızla arttı.
Başlangıçta istikrarlı bir demokraside sermaye sahipleri iki seçenekle karşı karşıya kaldı. Seçeneklerden ilki serveti paylaşmak. İkincisi ise baskıyı artırmak. Otomasyon ilerledikçe ve sermaye birikimi arttıkça elitlerin baskıcı rejimi destekleme ihtimali yükseldi. İnsan gücüne duyulan ihtiyaç azaldıkça toplumun sistem üzerindeki etkisi zayıfladı. Servet küçük bir grubun elinde yoğunlaştığında elitler demokrasiyi yük olarak görmeye başladı.
