Plastik şişelerden üretilen kurabiyeler laboratuvar aşamasında

Southern Illinois University Carbondale'da yürütülen bir proje, Chicago'da yapılan Amerikan Kimya Derneği toplantısında tanıtıldı. Bu çalışma, uzay görevleri ve afet bölgelerinde kullanılabilecek yeni bir besin üretim sistemi geliştirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında, su ve gazlı içecek şişeleri gibi yaygın olarak kullanılan PET plastik tercih edildi.

Plastik şişeler, mısır sapları ve diğer bitkisel atıklarla birlikte özel bir işlemden geçiriliyor. Su, oksijen, yüksek sıcaklık ve basıncın kullanıldığı bu süreçte, materyaller mikroorganizmaların işleyebileceği çok daha küçük bileşenlere ayrıştırılıyor. Bu nedenle, üretilen kurabiyelerin içerisinde öğütülmüş plastik parçaları yok.

Plastik öncelikle parçalanarak karbon bakımından zengin bir ham madde haline getiriliyor. Ardından özel olarak geliştirilmiş maya türleri, bu bileşenleri kullanarak protein, yağ, asit, vitamin ve aroma molekülleri üretiyor. Araştırma ekibi, süreci kurabiyeyi daha cazip hale getirmek için de geliştiriyor.

Maya türlerinden biri, bitkisel atıklardan vanilya aroması üretirken, diğer bir tür ise PET'in parçalanmasıyla elde edilen etilen glikolü kullanarak beta-karoten oluşturuyor. Vücutta A vitaminine dönüşebilen beta-karoten, havuçta da bulunuyor. Elde edilen karışıma lif, nişasta ve tatlandırıcı eklendikten sonra hamur 3D gıda yazıcısına aktarılıyor.

Yazıcı, kurabiyeleri katmanlar halinde şekillendiriyor ve ardından mikrodalgada pişiriliyor. Henüz kurabiyelerin tadına bakılmadı. Araştırma ekibi, mevcut verilerin ürünün yenilebilir olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Ancak, insanların üzerinde tat testi yapılabilmesi için gerekli kurumsal onayın beklenmesi gerekiyor. Şu ana kadar yalnızca kurabiyelerin kokusu değerlendirilmiş ve vanilyalı aromasının olumlu karşılandığı aktarılmıştır. Projenin temelini oluşturan unsurlardan biri, NASA'nın uzun süreli uzay görevleri için geliştirdiği Deep Space Food Challenge programıdır.

Gelecekte astronotların kullandığı plastik ambalajların ve bitkisel atıkların yeniden besin üretiminde değerlendirilmesi, taşınması gereken gıda miktarını azaltabilir. Bu sistemin denizaltılarda, afet bölgelerinde ve ulaşılması zor yerlerde de kullanılabileceği düşünülüyor. Şu an için teknoloji laboratuvar ölçeğinde bir prototip aşamasındadır.

İnsanların tüketimine sunulmadan önce daha kapsamlı güvenlik ve tat testlerinin yapılması, üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve sistemin daha büyük ölçekte güvenilir bir şekilde çalıştığının gösterilmesi gerekiyor. Araştırmacılar, çalışmaların ilerlemesiyle µBite benzeri ürünlerin birkaç yıl içerisinde insanların tüketimine hazır hale geleceğini öngörüyor.