Sırbistan, Ukrayna ile ilişkileri güçlendirmek istiyor

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Ukrayna'daki savaşın sona ermesini umduğunu, ancak bunun yakın bir zamanda olacağına dair şüpheleri bulunduğunu belirtti. Vučić, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy ile Belgrad'da düzenlediği ortak basın toplantısında, "Eğer bana sorarsanız, siyasi bir veteran olarak, bunun olacağından emin değilim.

Çok endişeliyim ki yine zor bir kış geçireceğiz," dedi. Zelenskyy, 2019'dan bu yana Sırbistan'a yaptığı ilk resmi ziyaretinde onur muhafızları tarafından karşılandı. İki lider daha önce aralarında 15 Temmuz'da Kiev'de gerçekleşen görüşme dahil birkaç kez bir araya gelmişti. Ziyaret çerçevesinde Sırbistan Tarım Bakanlığı ile Ukrayna'nın Sırbistan Büyükelçiliği arasında bir Mutabakat Zaptı imzalandı.

Ortak basın toplantısında konuşan Vučić, Sırbistan'ın Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne üyelik teklifini destekleyeceğini ve Rusya tarafından 2014'ten bu yana ele geçirilen bölgeler dahil olmak üzere Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne desteğini sürdüreceğini ifade etti. Öte yandan Belgrad, uzun süreli müttefiki olan Rusya'ya yaptırım uygulamayı reddederken; Ukrayna ise Sırbistan'ın bir parçası olarak gördüğü Kosova'nın 2008'deki tek taraflı bağımsızlık ilanını tanımadı.

Vučić, "Ülkemiz hakkında ne Volodymyr Zelenskyy'den ne de başka birinden tek bir kötü söz duymadınız ve Ukraynalı dostlarımıza bundan dolayı son derece minnettarım" dedi. Sırbistan lideri, ülkesinin Rusya'nın işgali nedeniyle zarar gören Ukrayna şehirlerinin yeniden inşa edilmesine yardım edeceğini de kaydetti.

İmzalanan anlaşmaların ve görüşmelerin ardından iki lider, yirmi yılı aşkın süredir müzakere edilen ve Ukrayna'nın tarım sektöründeki kotalar ve tarifeler nedeniyle 2005'ten beri engellediği serbest ticaret anlaşmasını yıl sonuna kadar tamamlama hedefinde uzlaştı. Bu anlaşmanın, Sırbistan'ın Dünya Ticaret Örgütü'ne katılımı ve AB üyeliği için bir ön koşul olduğu belirtildi.

Zelenskyy, Sırbistan'ın Ukrayna'nın enerji sektörünü desteklemek için 2 miljon euro (2,3 milyon dolar) taahhütte bulunduğunu belirterek, özellikle tıp ve enerji sektörlerine odaklanan yeni bir insani yardım paketi hazırladığı için Sırbistan'a teşekkür etti.

Rus saldırıları nedeniyle Ukrayna'da neredeyse sağlam termik santral kalmadığını, demiryolu istasyonları, hastaneler, üniversiteler ve sivil işletmelerin zarar gördüğünü belirten Zelenskyy, Sırbistan Başbakanı Duro Macut ile de Tuna Koridoru ve Batı Balkanlar ile AB arasındaki bağları görüştüklerini ifade etti.

Ukrayna, Rusya'nın devam eden saldırıları arasında uluslararası destek arayışındayken, Belgrad bu ilişkiyi Moskova ile dengelemeye çalışıyor. Zelenskyy'i ağırlayarak Avrupa Birliği'ne ve Rusya'ya mesaj gönderen Sırbistan, enerji ihtiyaçlarının neredeyse tamamını Rusya'dan karşılamaya devam ediyor. Zelenskyy ile görüşmeden önce Vučić, Belgrad'ın Rusya'ya karşı daha sert yaptırımlar uygulamayacağına dair duruşunu yineledi; ancak Sırbistan askeri yardım olmaksızın mali, insani ve altyapı desteğinde bulundu.

Zelenskyy'nin ziyareti, Moskova'nın saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Gece boyunca Rus kuvvetleri Kiev'e düzenlediği saldırılarda bir çocuğun da aralarında bulunduğu kişilerin ölümüne neden oldu. Rusya, başkentteki saldırılarını artırırken, Zelenskyy altyapının ve enerji tesislerinin hedef alındığını vurguladı. Ukrayna'nın savunması için ABD ve Avrupa'dan gelen hava savunma sistemleri ve füze tedarikinin geçen yıla göre düştüğünü belirten Zelenskyy, ABD ile anlaşmaların sürdüğünü ancak bu yardımların yeterli olmadığını kaydetti.