Sola dönüşler trafik kazalarını artırıyor
Kavşaklarda oluşan kazaların büyük bir kısmı sola dönüşlerden kaynaklanıyor.
ABD'nin bazı şehirlerinde, kavşaklardaki trafik kazalarının %60'ından fazlasının sola dönüşler sırasında meydana gelmesi nedeniyle sola dönüş kısıtlamaları uygulanmaya başlandı. Penn State Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Profesörü Dr. Vikash Gayah, SciLine ve The Conversation iş birliğiyle yürütülen bir söyleşide, sola dönüşlerin trafik güvenliği, akışı ve yakıt tüketimi üzerindeki etkilerine değindi.
Trafik kazalarının yaklaşık %40'ı kavşaklarda gerçekleşirken, bu kazaların %50'si ciddi yaralanmalarla, %20'si ise can kayıplarıyla sonuçlanmaktadır. Kavşaklardaki kazaların %61'i sola dönüşler sırasında yaşanmaktadır. Sola dönüş, bir kavşaktaki en az gerçekleştirilen manevra olmasına rağmen, bu oranın yüksekliği büyük bir risk oluşturuyor. Sola dönmek isteyen sürücülerin karşıdan gelen trafiği değerlendirme çabası, açısal çarpışmalara yol açarak ciddi kazalara neden olabiliyor. Ayrıca dönüş sırasında karşı trafiğe odaklanan sürücülerin geçiş yapan yayaları fark edememesi de yaralanmalara yol açabiliyor. Buna karşın, sağa dönüşler, trafiğe doğrudan katıldıkları ve karşı trafikle kesişmedikleri için daha güvenli olarak değerlendiriliyor.
Sola dönüşler ayrıca trafik verimliliğini olumsuz etkiliyor. Bekleyen araçlar diğer şeritleri engelleyerek akışı aksatıyor. Kavşaklarda kullanılan yeşil ok sistemi sola dönüş güvenliğini artırsa da, bu sırada tüm yönlerdeki trafiğin durdurulması genel kavşak verimini düşürmektedir. Ayrıca, faz değişimlerinde uygulanan iki ila üç saniyelik tamamen kırmızı süre, gün içinde birikerek zaman kaybı oluşturuyor.
Farklı şehirlerde uygulanan kısıtlamalar arasında San Francisco'daki Van Ness Caddesi'nde sabah ve akşam yoğun saatlerde sola dönüş yasağı gibi örnekler bulunmaktadır. Ancak bu uygulamalar henüz tüm şehir merkezlerinde yaygınlaşmamıştır. Döner kavşaklar, karşı trafiği ortadan kaldırarak güvenli bir alternatif sunabilir fakat yüksek trafik hacminde kilitlenme riski taşır ve geniş alan gerektirir. Sola dönüşleri kısıtlamak ise ek altyapı değişikliği gerektirmeden yalnızca yön tabelalarıyla yapılabilmektedir.
Dr. Gayah ve ekibinin yaptığı araştırmalara göre, sola dönüşlerin kısıtlandığı yerlerde sürücüler, hedeflerine ulaşmak için ortalama bir blok daha uzun mesafe kat etmek zorunda kalıyor. Ancak, kavşaklardaki bekleme sürelerinin kısalması ve dur-kalk oranının düşmesi sayesinde sürücüler hedeflerine daha kısa sürede varıyor ve yolculuk başına %10 ile %15 arasında yakıt tasarrufu elde ediyor. Bu nedenle, UPS gibi global lojistik ve filo şirketleri, rölanti süresini azaltmak ve yakıt verimliliğini artırmak için rotalarını sola dönüşleri en aza indirecek şekilde planlamaktadır.
