Somali raporunda siyasi uzlaşı ve seçim uyarısı

Somali'de yaklaşan seçimlere dair siyasi tartışmalar devam ederken yayımlanan uluslararası bir raporda, ülkenin son dönemde elde ettiği diplomatik ve kurumsal kazanımların güvence altına alınması için kapsayıcı siyasi uzlaşının büyük önem taşıdığı bildirildi.

Somali merkezli düşünce kuruluşu Heritage Institute for Policy Studies tarafından kaleme alınan "State of Somalia 2025" başlıklı raporda; güvenlik, siyaset, ekonomi, dış politika, insani durum ve federal eyaletlerdeki gelişmeler etraflıca masaya yatırıldı.

Metinde, Somali'nin önündeki en hassas eşiğin yaklaşan seçim takvimi olduğu vurgulanırken, siyasi aktörlerin seçim modeli ve anayasal düzenlemeler hususunda ortak bir çizgide buluşması durumunda kazanımların kalıcı hale gelebileceği ifade edildi.

Somali'nin uluslararası arenadaki yerini sağlamlaştırdığı, kamu kurumlarını yenileme yolunda mesafe katettiği ve ekonomik reformlarına devam ettiği aktarılan raporda, anayasal reformlar ve seçim sistemi üzerindeki siyasi anlaşmazlıkların ülke geleceği açısından önemli riskler barındırdığına dikkat çekildi.

Raporda, Somali ordusunun uluslararası müttefiklerin desteğiyle Eş-Şebab terör örgütüne karşı sürdürdüğü operasyonlarda belirgin başarı sağladığı değerlendirilirken, örgütün özellikle kırsal kesimlerde eylem kapasitesini muhafaza ettiği ve güvenlik tehlikesinin tam anlamıyla bertaraf edilmediği dile getirildi.

Bunun yanı sıra Afrika Birliği Somali Destek ve İstikrar Misyonu (AUSSOM) ile güvenlik mimarisinde yeni bir safhaya geçildiği, ancak misyonun finansmanına ve operasyonel imkanlarına dair belirsizliklerin de devam ettiği vurgulandı.

Raporda ayrıca Somali'nin borç hafifletme süreci, mali disiplin ve kamu yönetimi alanındaki adımları olumlu bulunurken; genç işsizliği, yoksulluk, iklim değişikliği ve dış yardımlara bağımlılık gibi meselelerin temel yapısal sorunlar olarak sürdüğü kaydedildi.

Kuraklık ve iklim krizinin etkilerini hissettirmeye devam ettiği belirtilen raporda, ekonomik büyümenin henüz halkın geniş kesimlerinin günlük yaşamına yeterince yansımadığına işaret edildi.

Heritage Institute kıdemli araştırmacılarından Dr. Yusuf Şeyh Ömer ve İbrahim Muhtar, hazırlanan raporla ilgili açıklamalarda bulundu.

Dr. Yusuf Şeyh Ömer, çalışmanın yalnızca karar vericiler için değil, uluslararası kurumlar, araştırma merkezleri ve akademiler için de mühim bir başvuru eseri olduğunu belirterek, "Birçok uluslararası kurum bu raporu referans olarak kullanıyor. Üniversite öğrencileri ve Somali üzerine çalışan araştırmacılar da çalışmalarında bu rapordan yararlanıyor. Somali ile ilgilenen herkes için kapsamlı bir bilgi kaynağı niteliği taşıyor." dedi.

İbrahim Muhtar ise Somali hakkındaki bilgilerin çoğunlukla farklı mecralara dağıldığını ya da belirli gündemlerin gölgesinde kaldığını belirterek, bu rapor vasıtasıyla güvenilir ve başvurulabilir tek bir kaynak ortaya koymayı amaçladıklarını söyledi.

2025 yılının Somali bakımından mühim başarılar ile ciddi meselelerin aynı anda görüldüğü bir zaman dilimi olduğuna dikkat çeken Muhtar, "Somali diplomasi, kurumsal gelişim ve uluslararası görünürlüğü açısından önemli kazanımlar elde etti. Birleşmiş Milletlere (BM) olan mali yükümlülüklerini tamamladı ve BM Güvenlik Konseyine üye seçildi. Ancak aynı dönemde federal hükümet ile bazı eyalet yönetimleri arasındaki siyasi anlaşmazlıklar, çözülmeyen anayasal meseleler, seçim sistemi tartışmaları ve insani krizler ilerlemeyi sınırlayan temel unsurlar oldu." ifadelerini kullandı.