Suriye'de Rus üsleri için anlaşma sağlandı

Suriye, ülkesindeki Rus askeri varlığının geleceğine ilişkin Moskova ile süregelen görüşmelerde anlaşmaya varıldığını duyurdu. Yaklaşık bir buçuk yıl boyunca devam eden müzakerelerin ardından Hmeymim Hava Üssü ve Tartus Limanı'ndaki Rus askeri varlığının yeniden yapılandırılması üzerinde mutabakat sağlandığı ve mutabakat zaptının imzalandığı bildirildi.

Bu anlaşma, pratikte Rusya'nın Arap ülkesinde artık askeri karakol bulundurmayacağı anlamına geliyor. Avrupa Birliği ve ABD, Suriye'ye yardım ve ambargoların kaldırılması için Rus üslerinin Suriye'de olmamasını şart koşuyordu. Suriye resmi haber ajansı SANA'nın Dışişleri Bakanlığı Medya ve İletişim Dairesi'nden yapılan açıklamaya göre, bu anlaşma çerçevesinde ülkenin sahil bölgesindeki Rus varlığının kademeli olarak yeniden düzenlenmesine başlanacak.

Ayrıca, Rusya’nın kullandığı bazı sivil tesislerin yönetiminin Suriye'ye devredilmesi kararlaştırıldı. Bu kapsamda Hmeymim Havalimanı ile Tartus Limanı'ndaki 4'üncü ticari rıhtımın aşamalı olarak sivil yönetime geçirilmesi planlanıyor. Öte yandan Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Medya Dairesi, Lazkiye Uluslararası Havalimanı'nın yönetiminin resmen devralındığını duyururken; havalimanının yeniden faaliyete geçirilmesi ve uçuşlara açılması için teknik ve operational hazırlıkların sürdürüleceği belirtildi.

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve beraberindeki heyetin de mutabakat kapsamında Lazkiye Uluslararası Havalimanı ve Tartus Limanı'nda saha gezisi gerçekleştirerek incelemelerde bulunduğu bildirildi. Rusya'nın askeri amaçlarla kullandığı üs ve tesislerin mevcut işlevlerinin de değiştirileceği, bu tesislerin Suriye ile ortak eğitim ve askeri tatbikatların gerçekleştirileceği merkezlere dönüştürüleceği konusunda tarafların uzlaştığı aktarıldı.

Suriye Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, yeni düzenlemelerin her iki ülkenin karşılıklı çıkarları gözetilerek hayata geçirileceği vurgulandı. Hazırlanan mutabakat zaptında, dönüşüm sürecinin tamamlanması için üç aydan kısa bir süre öngörüldüğü belirtildi. Bu sürenin ardından yeni statünün yürürlüğe girmesi bekleniyor. Rusya, Suriye’deki iç savaş sırasında dönemin devlet başkanı Beşar Esad’ın talebi üzerine 2015 yılında askeri müdahalede bulundu.

Moskova, geçmişte sivil havalimanı olarak kullanılan Lazkiye'deki Hmeymim Havalimanı'nı bu müdahalenin ardından kapsamlı bir askeri hava üssüne dönüştürmüş; Tartus'taki deniz tesisleriyle birlikte Akdeniz ve Orta Doğu'daki askeri operasyonlarının merkezleri haline getirmişti. Suriye’deki savaş boyunca Rusya’ya ait savaş uçaklarının bu üslerden havalanarak operasyonlar gerçekleştirdiği bildirildi.

Esad yönetiminin Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Moskova ile Suriye’deki yeni yönetim arasında Rusya’nın askeri varlığının geleceğine ilişkin başlayan görüşmeler, varılan son mutabakatla yeni bir aşamaya taşındı.

Eski lider Beşar Esad Moskova'da sürgünde yaşarken, mevcut Suriye lideri Ahmed eş-Şaraa'nın iktidara gelmesinden bu yana Moskova'yı iki kez ziyaret ettiği ve Suriye hükümetinin Moskova'dan Esad'ın iadesini talep ettiği de belirtiliyor. Anlaşmaya ilişkin Rusya'dan ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.