Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'dan ortak savunma anlaşması

Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan, ortak bir savunma anlaşması imzalamak amacıyla cuma günü Cidde'de bir araya geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, günübirlik çalışma ziyareti için sabah saat 07.30'da Ankara Havalimanı'ndan özel uçakla yola çıktı; Erdoğan'ı havalimanından Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz uğurladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki heyeti taşıyan özel uçak, Suudi Arabistan'ın Cidde şehrinde bulunan Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı'na iniş yaptı. Erdoğan'ı burada Mekke Bölge Emir Yardımcısı Mişal bin Abdulaziz Al Saud, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ile Cidde Başkonsolosu Mustafa Ünal karşıladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra kara yoluyla Mekke'ye hareket etti.

Suudi askeri ve hükümet kaynaklarının yanı sıra Türk istihbarat kaynaklarının ve güvenlik birimlerinin aktardığı bilgiye göre bu adım, anlaşmanın temel şartlarının taraflarca önceden kabul edildiği bir dönemde atıldı. İttifakın temelleri, Suudi Arabistan ile Pakistan arasında Eylül 2025’te imzalanan Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması’na dayanırken; gelişme, bölgedeki savaşlar, çatışmalar ve askeri gerilimlerin, özellikle de ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların, Körfez ülkelerini de içine alan ve Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığını aksatan sürecin tırmandığı bir dönemde hız kazandı.

İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, konunun uzun süredir müzakere edildiğini ancak bölgedeki son gelişmelerin süreci hızlandırdığını belirtti. Suudi hükümetine yakın ikinci bir kaynak da anlaşmanın cuma günü imzalandığını doğruladı.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz El Suud, çalışma ziyareti çerçevesinde Mekke'deki Safa Sarayı'nda Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldi. Erdoğan'ın bu ziyareti, yılın ikinci ve ABD-İran savaşının patlak vermesinden bu yana ülkeye yaptığı ilk resmi ziyaret olma özelliği taşıyor. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ile Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan da katıldı. Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, ziyaretin ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmelere odaklanacağını belirtti. Şerif ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir cumartesi gününe kadar sürecek üç günlük ziyaret için perşembe günü Suudi Arabistan'a ulaştı. Pakistan Dışişleri Bakanlığı ise ziyaretin 6-8 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştiğini bildirdi.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi perşembe günü yaptığı açıklamada, ziyaretin Körfez'deki artan gerilimlerin arka planında gerçekleşmesine rağmen, acil krizin ve kısa vadeli değerlendirmelerin ötesinde bir önem taşıyacağını ifade etti. Üç ülke arasında olası stratejik bir ittifaka dair aylardır çeşitli spekülasyonlar yapılırken; İletişim Başkanlığı ve Pakistan Dışişleri Bakanlığı'nın yaptığı resmi açıklamalarla Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkını temel alan "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın imzalandığı duyuruldu.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada, anlaşmanın üç ülkenin ortak güvenliklerini güçlendirme kararlılığını ortaya koyduğu ve bölgede barış ile istikrarın desteklenmesini hedeflediği belirtildi. Anlaşmanın amacının her türlü saldırganlık girişimine karşı ortak caydırıcılığı güçlendirmek olduğu vurgulanarak, üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağı ve savunma iş birliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesinin öngörüldüğü kaydedildi.