Temmuz ayında tarım emtia piyasasında buğday öne çıktı
Küresel kuraklık, savaşlar ve hava olayları tarım ürünlerinde hareketliliğe neden olurken, temmuz ayında en büyük artış buğday fiyatlarında görüldü.
Dünya genelindeki iklimsel faktörler ve jeopolitik gelişmeler, tarım ürünlerinin fiyatlarında belirleyici rol oynamaya devam ediyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta limanların zarar görmesi, küresel kuraklık ve El Nino hava olayının etkisiyle temmuz ayında tarım emtia piyasasında sert hareketler yaşandı.
Bu gelişmeler neticesinde Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar geçen ay buğdayda yüzde 8,5, mısırda yüzde 6,4, soya fasulyesinde yüzde 3,8 ve pirinçte yüzde 5 oranında arttı. Söz konusu dönemde buğdayın kile başına fiyatı 7,1125 dolarla, soya fasulyesinin kile başına fiyatı ise 12,5650 dolarla Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyelere yükseldi.
ABD merkezli Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 6,2 ve pamukta yüzde 5 artış gösterirken, şekerde yüzde 2,6 düşüş kaydedildi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 6,3 oranında yükseliş kaydetti.
El Nino hava olayı kahve fiyatları üzerinde de etkisini gösteriyor. Güney Amerika ve Güneydoğu Asya'da hissedilen bu hava olayı nedeniyle kahve fiyatlarındaki artışın en temel sebebi Brezilya ve Vietnam'da hava sıcaklıklarının artması ve yağışların azalması oldu. Brezilya arabica türü kahvede, Vietnam ise robusta türü kahvede dünyanın en büyük üreticileri ve ihracatçıları arasında yer alıyor. Bu ülkelerdeki yüksek sıcaklıklar kahve ağaçlarının çiçeklenmesini engelliyor ve bu durum rekoltede düşüş yaşanacağı anlamına geliyor. Bu gelişmelerin ardından ETF'ler üzerinden kahve pozisyonlarında artış görüldü.
İklimsel faktörler Hindistan'daki pamuk ekim alanlarının daralmasına yol açarken, bu durum pamuk fiyatlarını yukarı çekti. Sincan bölgesinde etkili olan aşırı sıcak hava da pamuk fiyatlarındaki yükselişe katkı sağladı. Kakao piyasası ise Batı Afrika'daki kakao ağaçlarının durumuna ilişkin endişeleri fiyatlamaya başladı. Fildişi Sahili ve Gana'daki şiddetli yağışlar siyah kabuk hastalığı riskini artırarak kakao üretimine yönelik endişeleri tetikledi. Şekerde ise küresel arzın bol olacağına dair beklentiler üretim risklerinin önüne geçmeye devam ediyor ve bu durum şeker fiyatlarında düşüşe neden oluyor.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaptığı değerlendirmede El Nino hava olayına ilişkin risklerin buğday fiyatlarını etkilediğini belirtti. Ergezen, El Nino'nun bazı bölgelerde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkması ve daha az yağışlı bir havaya işaret ettiğini ifade etti. Bu hava olayının Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'da üretim endişelerine yol açtığını dile getiren Ergezen, Avustralya, ABD, Fransa ve Almanya'nın buğday üretiminde önemli ülkeler olduğunu ve son dönemde bu ülkelerde hava sıcaklıklarının çok yüksek seyrettiğini vurguladı.
Bu durumun buğday piyasasında endişelere yol açtığını aktaran Ergezen, üretim tahminlerinin aşağı yönlü revize edildiğini ve bunun da buğday fiyatlarında artışa neden olduğunu kaydetti. El Nino etkisinin 2027 Şubat dönemine kadar sürmesinin beklendiğini belirten Ergezen, bu etkinin sadece buğdayda değil pamuk, pirinç, kakao ve kahve gibi diğer tarımsal ürünlerde de görüldüğünü ifade etti.
ABD merkezli Round Lakes Commodities'in Kurucu Ortağı Tore Alden ise buğday piyasasının güçlü talep tarafından desteklendiğini belirtti. Genel hava koşullarının elverişli olmasına rağmen ABD'nin bazı bölgelerinde son bir ayda ortalamanın üzerinde sıcaklıkların görülmesinin buğday veriminde düşüş ihtimalini artırdığını ifade eden Alden, artan petrol fiyatlarına bağlı olarak enerji ve ulaşım maliyetlerindeki olası artışlara karşı korunmak amacıyla kurumsal yatırımcıların emtia piyasasına yönelmesinin de buğdaydaki yükselişlere katkı sağladığını kaydetti.
