Trabzon'da Sanatevi'nin geleceği kültür sanat tartışmalarını alevlendirdi

Trabzon'da alınan bir karar, Sanatevi'nin yaklaşık yirmi yıllık kültür ortamının geleceğini sorgulatmaya başladı. Trabzon Üniversitesi'nin mekân ihtiyacının karşılanması önemli bir mesele. Ancak bu ihtiyacın uzun yıllardır sanat için kullanılan bir bina aracılığıyla çözülmeye çalışılması, alternatif seçeneklerin değerlendirilip değerlendirilmediği sorusunu gündeme getiriyor.

2007 yılında farklı kültür ve sanat kuruluşlarının bir araya gelmesiyle kurulan Trabzon Sanatevi, yıllar içinde tiyatro oyunları, sergiler, konserler ve söyleşilerle kentin kültür yaşamına önemli katkılarda bulundu. Ayrıca, edebiyat ve şiir buluşmaları düzenlendi ve gençler burada tiyatro, müzik, yaratıcı drama gibi çeşitli sanat dallarında eğitim aldı.

Türkiye'den ve yurtdışından pek çok sanatçı, Trabzonlu sanatseverlerle buluştu. Sanatevi’nin en uzun süreli etkinliklerinden biri olan Uluslararası Sanat Günleri, bu yıl 16'ncı kez gerçekleştirildi. 19 Haziran’da başlayan etkinliğin açılış konserini Trabzon Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğrencilerinden oluşan Ala Ensemble verdi.

Ancak, bu konserin yapıldığı Sanatevi'nin, kısa bir süre sonra aynı üniversitenin başka bir birimine tahsis edilmek üzere boşaltılması kararı, dikkat çekici bir unsur oldu. Bu durumda üniversite ile Sanatevi'ni karşı karşıya koymak yanlış. Her iki kurum da kentin önemli parçaları.

Asıl üzerinde durulması gereken, üniversitenin ihtiyacını karşılarken Sanatevi’nin faaliyetlerini sürdürebileceği alternatif bir çözümün olup olmadığıdır. Üstelik tahliyesi istenen bina, kısa bir süre önce kamu kaynaklarıyla restore edildi. Salonlar, atölyeler ve ortak kullanım alanları yenilendi.

Restorasyon sonrası kültür ve sanat faaliyetlerine tekrar açılan bir yapının, birkaç yıl içinde farklı bir amaçla tahliye edilmesi, kararın gerekçesinin daha ayrıntılı bir şekilde açıklanmasını gerektiriyor. Sanatevi elbette eleştirilebilir. Yönetim şekli, etkinlik programları ve kentle ilişkisi tartışmaya açılabilir.

Ancak bu eleştirilerle, Sanatevi’nin yıllar içinde gerçekleştirdiği çalışmaları birbirinden ayırmak gerekir. "Sanatevi bugüne kadar ne yaptı?" sorusunun yanıtı, yaklaşık yirmi yıllık programında mevcut. Oyunlar, sergiler, konserler, söyleşiler ve on altı yıldır düzenlenmekte olan Uluslararası Sanat Günleri, bu geçmişin somut örnekleridir.

Bir başka tartışma konusu ise Sanatevi'nin başka bir binaya taşınma ihtimali. Bir kurum fiziksel olarak başka bir yere taşınabilir. Ancak kültürel mekanların kentle olan ilişkisi, sadece kullandıkları odalardan ibaret değildir.

Yıllardır aynı yerde bulunan derneklerin birbiriyle kurduğu bağlar, seyircinin tanıdığı adres, etkinlik öncesi ve sonrası bahçenin kullanımı gibi unsurlar da bu mekanın önemli parçalarıdır. Trabzon, geçmişte birçok sinema ve kültürel buluşma alanını kaybetti. Bugün sadece adları ve anıları kalan bu mekanların kaybı, Sanatevi ile ilgili alınacak kararın bugünkü mekân ihtiyacı üzerinden değil, kentin kültür yaşamındaki sürekliliği göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Üniversitenin ihtiyacı için başka kamu yapılarının değerlendirilip değerlendirilmediği, Sanatevi bünyesindeki kuruluşlarla tahliye öncesinde nasıl bir görüşme yapıldığı ve faaliyetlerin kesintiye uğramaması için nasıl bir plan hazırlandığı gibi konular da açıklanmayı bekliyor. Bu nedenle, Trabzon Sanatevi'nin geleceği tek bir tahsis işleminden ibaret değil.

Yaklaşık yirmi yıldır sanat üretilen, çocukların ve gençlerin eğitim aldığı, farklı sanat kuruluşlarının iş birliği yaptığı ve uluslararası etkinliklerin düzenlendiği bir kültür alanının geleceği söz konusu. Üniversitenin ihtiyacına çözüm bulunabilir; ancak bunu yaparken kentin yıllar içinde oluşturduğu kültür alanını kaybetmemek de mümkün olmalıdır.

Şimdi beklenen, kararın tüm taraflarla yeniden değerlendirilmesi ve Trabzon’un eğitim kurumlarıyla kültür-sanat yapılarından birinin diğerine tercih edilmeden bir çözüm bulunmasıdır.