Trump, İran'a karşı tarihin en büyük ekonomik savaşını ilan etti

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran'a bir anlaşma yapma fırsatını kendisinden başka kimsenin vermediğini savundu. Bu fırsatı değerlendiremeyen İran için bugün, şimdiye kadar herhangi bir ülkeye karşı gerçekleştirilen en büyük ekonomik operasyonu ilan ettiğini duyurdu.

Trump, bu operasyonun eşi benzeri görülmedi bir ekonomik savaş ve izolasyon olacağını ifade etti. Trump, İran donanmasının yok edildiğini, hava kuvvetlerinin imha edildiğini, askeri fabrikalarının enkaza döndüğünü, ülkenin para biriminin değer kaybettiğini ve genel olarak İran'ın büyük bir zayıflık içinde olduğunu öne sürdü.

Ayrıca, bugün itibarıyla herhangi bir ülkenin finans kuruluşlarının, şirketlerinin veya havalimanlarının İran'a herhangi bir şekilde yardım etmesine izin veren ülkelere büyük ekonomik sonuçlarla karşılaşacaklarını belirtti. Trump, petrol kaçakçılığı, swap hatları, döviz transferleri ve paravan şirketlerin derhal sonlandırılması gerektiğini vurguladı.

İran tehdidini izole etmek ve yok etmek için tüm müttefiklerin ABD'nin yanında durmasına ihtiyaç olduğunun altını çizen Trump, İran'ın köşeye sıkıştığını ve bu önlemlerin ülkenin dünya genelinde terör yayma kabiliyetlerini körelteceğini ifade etti. ABD Başkanı Trump'ın İran'a karşı elindeki askeri seçeneklerin sınırlı olduğu ve bu nedenle ekonomik baskıyı artırmayı tercih ettiği belirtiliyor.

Amerikan New York Times gazetesinde yer alan bir analizde, İran'ın ABD'nin ekonomik baskısına ne kadar dayanabileceği inceleniyor. Çin gibi ülkelerin İran'dan petrol satın almasına yönelik yaptırımların uygulanabileceği veya finansal işlemler konusunda ek cezaların getirilebileceği ifade ediliyor.

1979 yılından bu yana İran'a yönelik ABD yaptırımları olduğu hatırlatılıyor. Gazetede, İran ekonomisinin ABD baskısı altında şekillendiği vurgulanıyor. İran'ın ABD'nin yaptırımlarını aşmak için Çin ve Rusya'ya petrol satmaya çalıştığı belirtiliyor.

Çin'in, İran'dan aldığı petrolü, ABD yaptırımlarına tabi olmayacak küçük rafinerilerde işlediği ifade ediliyor. İran, petrolünü satabilmek için kaçakçılık ağlarını genişleterek gölge bir filo oluşturdu durumda. Ayrıca, petrolünü mal karşılığında takas ederek sanayi sektörünü geliştirmeye çalıştığı ve ithalatını büyük ölçüde azalttığı belirtiliyor.

Amerikan ablukası ve savaş sürecinde, İran'ın petrolünün bir kısmını kara ve demir yoluyla taşımaya başladığı kaydediliyor. İran'ın ABD ile imzaladığı mutabakat zaptı sonrası geçen sakin dönemde de dikkatli davrandığı ifade ediliyor. İran'ın abluka öncesinde boğazın dışında satmaya hazır beklettiği petrolün bulunduğu vurgulanıyor.

Mutabakat zaptının hemen ardından İran, 80 milyon varil petrol ihraç ederek depolamadaki baskıyı hafifletmeyi başardı. Petrol fiyatlarının yükselmesi sayesinde, İran'ın bu yılki petrol satışlarından beklenenden daha fazla gelir elde ettiği belirtiliyor. Bu durum göz önüne alındığında, ABD'nin öngördüğü gibi İran ekonomisinin çöküşü nedeniyle teslim olmasının zor olduğu ifade ediliyor.

İran uzmanı Veli Nasr, İran'ın seçeneklerinin tam teslimiyet ile mücadele arasında değiştiğini belirtiyor. Nasr, İran'ın daha iyi bir anlaşma elde etmenin yolunun, mevcut bedelleri göze alarak küresel ekonomiyi ve Trump'ı köşeye sıkıştırmak olduğuna inandığını aktarıyor.

İran ile ABD arasında barış sağlamak amacıyla 17 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptı, taraflara nihai bir barış anlaşmasına ulaşmaları için 60 gün süre tanımıştı. Bu mutabakat, İran'ın nükleer programı ve ABD yaptırımlarını kapsayan daha geniş bir anlaşma için müzakere süreci öngörüyordu.

Ancak, Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle bu anlaşma kısa sürede sorunlar yaşamaya başladı. Sürenin sona ermesinin ardından ABD, geçici ateşkes anlaşmasının süresini uzatmayacaklarını duyurdu.