Türk bankacılığında Çin devrimi: ABD bunu sevmeyecek

Aktif Bank, yuan cinsinden uluslararası ödeme ve takas işlemleri için Sınır Aşırı Bankalar Arası Ödeme Sistemine (CIPS) doğrudan katılan ilk Türk bankası oldu. Banka, Çin'in Fucien eyaletinin Şiamın kentindeki Çin Uluslararası Yatırım ve Ticaret Fuarı'nda (CIFIT) katılım anlaşmasını imzaladı.

Bu adım, Türkiye'de faaliyet gösteren iki Çin bankası dışında sisteme doğrudan erişim sağlayan tek yerli kurum olmasını sağladı. Çin Merkez Bankası (PBoC) tarafından geliştirilen CIPS, 1800'den fazla bankaya hizmet vermekte ve Türk şirketlerine 7/24 anlık yuan transferi imkanı sunmaktadır.

Aktif Bank Genel Müdürü Ayşegül Adaca Oğan, anlaşma ile ilgili yaptığı değerlendirmede, Çin'in dış ticaret hacminde yuan cinsinden ödemelerin payının son 5 yılda yüzde 15'ten yüzde 28'e yükseldiğini belirtti. Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacminin de aynı dönemde 25 milyar dolardan 50 milyar dolara çıktığını vurgulayan Oğan, bu büyümenin Türk üretici ve tacirlerinin yuan ödeme sistemlerine olan talebini artırdığını ifade etti.

CIPS entegrasyonunun çoklu para birimi dönüşümlerinin yol açtığı zaman ve maliyet kayıplarını ortadan kaldıracağını kaydeden Oğan, sistemin operasyonel verimliliği artıracağını aktardı. KOBİ'leri hedeflediklerini belirten Oğan, bu işletmelerin artık kayıtlı, şeffaf ve dijital olarak izlenebilir bir yapı üzerinden ihtiyaçlarını karşılayabileceğini bildirdi.

Bu kapsamda, dijital bankacılık platformları “Ne Kolay”ı bu yıl KOBİ'lere açarak ödeme süreçlerini kolaylaştırmayı planladıklarını aktardı. Aktif Bank, dünya genelinde 1300'den fazla bankayla muhabir ilişkisi kurarak bölgesel koridorlarda aktif rol oynamaktadır. CIFIT fuarındaki tek Türk bankası olarak Çin pazarındaki fırsatları uzun süredir izlediklerini anlatan Oğan, dış ticaret finansmanı ve ödemelerindeki mevcut uzmanlıklarını Çin koridoruna taşımayı hedeflediklerini vurguladı.

CIPS'e doğrudan katılım, bankanın uzun vadeli stratejisinde kritik bir aşama olarak değerlendirilmektedir. Bu gelişme, Türk finans piyasasının ABD dolarına olan bağımlılığını azaltarak, Çin ile yapılan ticarette çift taraflı kur çevrim maliyetlerini ve kambiyo risklerini hafifletmektedir.

Üçüncü taraf aracı bankaları devreden çıkaran doğrudan katılım, ödeme ve takas sürelerini günlerden dakikalara indirirken, KOBİ'lerin girdi maliyetlerini düşürerek rekabet gücünü artırmaktadır. Ayrıca, küresel ölçekte SWIFT'e alternatif finansal kanallara doğrudan erişim sağlayarak Türk bankacılık altyapısına stratejik bir esneklik kazandırmakta ve Türkiye'nin çevre coğrafyalarda bölgesel bir finansal takas merkezi olma potansiyelini güçlendirmektedir. CIPS, Sınır Ötesi Bankalararası Ödeme Sistemi anlamına gelir.

2015 yılında Çin Halk Bankası (PBOC) tarafından başlatılan bu sistem, özellikle Yuan cinsinden sınır ötesi işlemlerin takas ve ödemesini gerçekleştirmek için tasarlanmış bir ödeme sistemidir. CIPS, küresel bankalar ve Çin arasında doğrudan RMB transferi sağlamak için inşa edilmiş özel bir otoyol olarak düşünülebilir.

Birincil amacı, Yuan'ın uluslararası kullanımını artırmak ve ticaret ödemelerinde ABD dolarına olan bağımlılığı azaltmaktır. 2026 yılı itibarıyla CIPS, 180'den fazla ülkede yaklaşık 1600 katılımcıyı ve 4900 tüzel kişiyi birbirine bağlayacaktır.