Türkiye genelinde kentsel dönüşüme giren konut ve iş yeri sayısı 2,7 milyonu aştı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de kentsel dönüşüm kapsamına alınan bağımsız bölüm sayısı 2 milyon 737 bine ulaştı.
İstanbul başta olmak üzere dönüşümün yoğun olduğu iller ve riskli alanlar incelendi. Kamuoyunda Kentsel Dönüşüm Kanunu olarak bilinen 6306 sayılı kanun 2012 yılında yürürlüğe girdi. Bu kanunla birlikte kentsel dönüşüm sürecinde yeni bir dönem başladı. Düzenleme sadece alan bazlı değil bireysel yapıların da yenilenmesine imkan tanıdı. Riskli yapı tespiti, yıkım ve yeniden inşa aşamaları hız kazandı. Ekonomik ömrünü dolduran binalar sistematik şekilde yenilenmeye başlandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı verilerine göre ülke genelinde 2 milyon 737 bin bağımsız bölüm kapsama alındı. Bu birimlerin 2 milyon 369 bininde çalışmalar tamamlandı. Kalan 368 bin konut ve iş yerinde süreç devam ediyor.
Kapsama alınan birimlerin yaklaşık yüzde 47'si İstanbul'da yer alıyor. Megakentte 2012 yılından bu yana 1 milyon 274 bin bağımsız bölüm dönüştürüldü. Bunların 998 bininde çalışmalar bitti.
276 bin konut ve iş yerinde ise çalışmalar sürüyor. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde yürütülen Yarısı Bizden kampanyasından yararlanan bağımsız bölüm sayısı 376 bin 212 oldu.
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı Başkanı Haldun Ersen, son yıllarda yaşanan büyük depremlerin sürece ilgiyi artırdığını belirtti. Sunulan desteklerin de bu aşamada önemli rol oynadığını kaydetti. Türkiye genelinde yaklaşık 6 milyon riskli bağımsız bölüm bulunduğunu aktaran Ersen, bunların 2 milyona yakınının acilen dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı. Ersen şu ifadeleri kullandı:
"İstanbul'da ise 1,5 milyon riskli bağımsız birimden acil dönüşüm ihtiyacı olanların sayısı yaklaşık 600 bindi. Bunlardan ne kadarı şu ana kadar dönüşüm kapsamına alındı tam bilmiyoruz. Türkiye genelinde en çok dönüşüm yapılan iller İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya, Konya ve Elazığ olarak sıralanıyor. İstanbul'da Bahçelievler, Küçükçekmece, Kadıköy, Kartal, Maltepe ve son zamanlarda Güngören ile Zeytinburnu ön plana çıkıyor."
Hızlanma Çağrısı
Ersen, bazı illerde istenilen dönüşüm hızının henüz yakalanamadığını ifade etti. Kentsel dönüşüme ağırlık verilmesi gereken yerleri şöyle sıraladı:
"İstanbul, Adana, Bingöl, İzmir ve Yalova gibi illerde kentsel dönüşümü hızlandırmamız gerekiyor. İstanbul özelinde bakacak olursak özellikle Bakırköy, Avcılar, Esenyurt, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Fatih'te kentsel dönüşüme ağırlık verilmesi gerektiğini düşünüyoruz."
Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan da rakamların istenen seviyede olmadığını dile getirdi. Kılınçarslan değerlendirmesinde şunları kaydetti:
"İstanbul başta olmak üzere İzmir, Ankara, Bursa ve Kocaeli gibi illerde dönüşüm ihtiyacı hala oldukça yüksek. Her ilin kendine göre farklı bir sorunu var. Kimi yerde eski yapı stoku, kimi yerde deprem riski, kimi yerde ise hızlı ve plansız yapılaşmanın getirdiği sorunlar karşımıza çıkıyor."
Hayalet Binalar Tehdidi
Vatandaşların dönüşüm talebinin eskiye oranla arttığını belirten Kılınçarslan, insanların deprem gerçeğini daha iyi anladığını söyledi. Kılınçarslan şöyle konuştu:
"Özellikle eski yapıların fazla olduğu bölgelerde vatandaş artık binasının durumunu daha fazla sorguluyor. Bunun en önemli nedeni de deprem gerçeği. Çünkü insanlar artık 'bina eski ama bugüne kadar bir şey olmadı' düşüncesinin güvenli olmadığını daha iyi anlıyor."
Kontrol edilmeyen ve terk edilmiş yapıların can güvenliği riski oluşturduğunu vurgulayan Kılınçarslan, bu binaların incelenmesi gerektiğini belirtti. Kılınçarslan şu değerlendirmeyi yaptı:
"En ufak sarsıntıda, hatta sarsıntı olmadan da sıva, beton veya yapı parçalarının kopması ve kısmi çökmeler yaşanabilir. Boş, kullanılmayan veya terk edilmiş yapıları 'hayalet binalar' olarak nitelendiriyorum. Bu yapıların tespit edilmesi, kayıt altına alınması ve gerekiyorsa çevresinde güvenlik önlemlerinin alınması gerekiyor."
Kentsel dönüşümün sadece yeni bina yapmak olmadığını ifade eden Kılınçarslan, tehlikenin önceden tespit edilip müdahale edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
