Türkiye-Irak Yuvarlak Masa toplantısında 30 milyar dolar hedef

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nezar el-Ani, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudeyir ve Irak Ulaştırma Bakanı Vahab Selman Muhammed el-Hassani ile Türk ve Irak iş dünyası temsilcileri Ankara'da Türkiye-Irak Yuvarlak Masa Toplantısı'nda bir araya geldi.

Bolat, toplantının Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin Türkiye ziyaretleri kapsamında düzenlendiğini belirterek, ilişkilerin son 55 yılda bütün sektörlerde ekonomik entegrasyon çerçevesinde ilerletildiğini söyledi. Türkiye-Irak ticaret hacminin 17 milyar dolar seviyesinde olduğunu bildiren Bolat, bu rakamı orta vadede 30 milyar dolara ulaştırma konusunda kararlı olduklarını vurguladı.

Toplantıda ticaret ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesi, Kalkınma Yolu Projesi'nin iş birliği fırsatları, enerji ve ulaştırma alanındaki ortak projeler, transit ticaretin kolaylaştırılması, gümrük süreçlerinin iyileştirilmesi ile firmaların karşılaştığı sorunların çözümü için somut adımlar ele alındı.

Bolat, Türk müteahhitlerinin Irak'ta bugüne kadar 40 milyar dolar değerinde 1157 projeyi başarıyla tamamladığını, Irak'ın bu alanda dünyada üçüncü ülke konumunda bulunduğunu kaydetti.

Küresel ölçekte Türk müteahhitlerinin 13 bine yakın proje ile 566 milyar dolarlık iş hacmine ulaştığını belirten Bolat, Irak'taki projelerin bu toplam içindeki payının yüzde 7,5-8 civarında olduğunu ifade etti.

Ayrıca Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın tam kapasite çalıştırılması, Basra'dan Türkiye'ye uzanacak yeni petrol boru hattı inşası ve İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nın Irak hükümetinin askı sistemine entegre edilmesinin önemine dikkat çekildi.

Öte yandan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve Irak Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile bir görüşme gerçekleştirdi. Bayraktar, Türkiye-Irak enerji iş birliğinin mevcut altyapısının tam kapasiteyle değerlendirilmesi hususundaki ortak kararlılığı teyit ettiklerini belirterek, petrol, doğal gaz ve elektrik iletim hatları başta olmak üzere iş birliğini güçlendirecek somut projeler üzerinde durduklarını kaydetti.

Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, toplantıda yaptığı konuşmada, 2024 ve 2025 yıllarında farklı alanlarda 39 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandığını bildirdi. Hüseyin, Irak Bakanlar Kurulunun Türkiye ile su alanında imzalanan çerçeve anlaşmanın hayata geçirilmesi ve projelere ilişkin finansman mekanizmasının yürürlüğe konulması yönünde karar aldığını, uygulamanın eylül ayının başında başlayacağını açıkladı.

İki ülke arasındaki ticaret hacminin petrol ve petrol ürünleri hariç yaklaşık 14,6 milyar dolara ulaştığını belirten Hüseyin, Irak'ın Türk müteahhitlik şirketleri açısından 36,6 milyar dolar değerindeki bin 145 proje ile dünyanın en büyük üçüncü pazarı haline geldiğini kaydetti. Hüseyin ayrıca, Irak petrolünün Türkiye üzerinden kesintisiz taşınmasını sağlayacak geçici protokolün en kısa sürede imzalanmasını hedeflediklerini bildirdi.

Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nezar el-Ani ise iki ülke arasındaki ticaret hacmini 30 milyar doların üzerine çıkarmayı hedeflediklerini belirtti. Toplantıda Irak'ta faaliyet gösteren Türk iş insanlarının dile getirdiği hususların rapor haline getirilerek ilgili sektörlere göre dağıtılacağını aktaran Ani, özellikle vize konusunun ele alınacağını söyledi.

Türk şirketlerine Irak'taki sabırları ve çalışmalarından dolayı teşekkür eden Ani, Türk şirketlerinin tanıtıma ihtiyaç duymadığını ve birçok sektörde önemli fırsatlar bulunan Irak'ta Türk sanayisinin yerelleştirilmesini istediklerini kaydetti.

Irak Başbakanı'nın yatırım ve işlerde Türk şirketlerine öncelik verilmesini tavsiye ettiğini aktaran Ani, bankacılık transferleri konusunun daha esnek yöntemler için Irak Merkez Bankası ile görüşüleceğini, Irak'ın sözleşmelerden doğan tüm yükümlülüklerine bağlı olduğunu ve toplantıda ele alınan hususları rapor haline getirerek Başbakan'a sunacağını ifade etti.