Türkiye-Irak yuvarlak masa toplantısında 30 milyar dolar hedef

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nezar el-Ani, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hudeyir ve Irak Ulaştırma Bakanı Vahab Selman Muhammed el-Hassani ile Türk ve Irak iş dünyası temsilcileri Ankara'da Türkiye-Irak Yuvarlak Masa Toplantısı'nda bir araya geldi.

Bolat, toplantının Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin Türkiye ziyaretleri kapsamında düzenlendiğini belirterek, ilişkilerin son 55 yılda bütün sektörlerde ekonomik entegrasyon çerçevesinde ilerletildiğini söyledi. Türkiye-Irak ticaret hacminin 17 milyar dolar seviyesinde olduğunu bildiren Bolat, bu rakamı orta vadede 30 milyar dolara ulaştırma konusunda kararlı olduklarını vurguladı. Toplantıda ticaret ve yatırım ilişkilerinin geliştirilmesi, Kalkınma Yolu Projesi'nin iş birliği fırsatları, enerji ve ulaştırma alanındaki ortak projeler, transit ticaretin kolaylaştırılması, gümrük süreçlerinin iyileştirilmesi ile firmaların karşılaştığı sorunların çözümü için somut adımlar ele alındı. Bolat, Türk müteahhitlerinin Irak'ta bugüne kadar 40 milyar dolar değerinde 1157 projeyi başarıyla tamamladığını, Irak'ın bu alanda dünyada üçüncü ülke konumunda bulunduğunu kaydetti. Küresel ölçekte Türk müteahhitlerinin 13 bine yakın proje ile 566 milyar dolarlık iş hacmine ulaştığını belirten Bolat, Irak'taki projelerin bu toplam içindeki payının yüzde 7,5-8 civarında olduğunu ifade etti. Ayrıca Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı'nın tam kapasite çalıştırılması, Basra'dan Türkiye'ye uzanacak yeni petrol boru hattı inşası ve İbrahim Halil Gümrük Kapısı'nın Irak hükümetinin askı sistemine entegre edilmesinin önemine dikkat çekildi.

Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, toplantıda yaptığı konuşmada, 2024 ve 2025 yıllarında farklı alanlarda 39 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandığını bildirdi. Hüseyin, Irak Bakanlar Kurulunun Türkiye ile su alanında imzalanan çerçeve anlaşmanın hayata geçirilmesi ve projelere ilişkin finansman mekanizmasının yürürlüğe konulması yönünde karar aldığını, uygulamanın eylül ayının başında başlayacağını açıkladı. İki ülke arasındaki ticaret hacminin petrol ve petrol ürünleri hariç yaklaşık 14,6 milyar dolara ulaştığını belirten Hüseyin, Irak'ın Türk müteahhitlik şirketleri açısından 36,6 milyar dolar değerindeki bin 145 proje ile dünyanın en büyük üçüncü pazarı haline geldiğini kaydetti. Hüseyin ayrıca, Irak petrolünün Türkiye üzerinden kesintisiz taşınmasını sağlayacak geçici protokolün en kısa sürede imzalanmasını hedeflediklerini bildirdi.

Irak Ticaret Bakanı Mustafa Nezar el-Ani ise iki ülke arasındaki ticaret hacmini 30 milyar doların üzerine çıkarmayı hedeflediklerini belirtti. Toplantıda Irak'ta faaliyet gösteren Türk iş insanlarının dile getirdiği hususların rapor haline getirilerek ilgili sektörlere göre dağıtılacağını aktaran Ani, özellikle vize konusunun ele alınacağını söyledi. Türk şirketlerine Irak'taki sabırları ve çalışmalarından dolayı teşekkür eden Ani, Irak Başbakanı'nın yatırım ve işlerde Türk şirketlerine öncelik verilmesini tavsiye ettiğini, bu durumun duyulan güvenden kaynaklandığını ifade etti. Bankacılık transferleri konusunun Irak Merkez Bankası ile görüşülerek daha esnek yöntemlerin değerlendirileceğini kaydeden Ani, Irak hükümetinin şirketlerin alacaklarını öncelikleri arasında gördüğünü ve sözleşmelerden doğan yükümlülüklere bağlı olduklarını vurguladı. Türk sanayisinin Irak'ta yerelleştirilmesini istediklerini belirten Ani, toplantıda ele alınan hususları rapor haline getirerek Irak Başbakanı'na sunacağını kaydetti.

Bakan Bolat, 2 yıl önce imzalanan 'Yatırımların Teşviki ve Korunması Anlaşması' ile çifte vergilendirmenin önlenmesine ilişkin anlaşmaların iç onay süreçlerinin tamamlanarak yürürlüğe girmesinin önemine işaret ederken, Irak'ın TIR Sözleşmesi'ni uygulaması hususunda her türlü iş birliğine açık olduklarını kaydetti. Bolat, X hesabından ve toplantı açılışında yaptığı açıklamalarda Türkiye'nin üretim, yatırım, enerji ve müteahhitlik tecrübesiyle Irak'ın ekonomik potansiyelinin bir araya getirildiğini vurguladı. Bu etkinliğin iki ülkeyi 30 milyar dolar ticaret hedefine yaklaştıracağına inandığını kaydetti.