Türkiye ve Suudi Arabistan yeni ticaret rotası oluşturuyor

Birleşik Krallık merkezli Middle East Eye'da yayımlanan bir analize göre, İsrail'in Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) aracılığıyla bölgesel ticaretin merkezi olma hedefi, Gazze'deki savaş ve güvenlik sorunları nedeniyle önemli bir darbe aldı. 2023 G20 Zirvesi'nde duyurulan ve Hindistan'dan Körfez'e, ardından İsrail'in Hayfa Limanı üzerinden Avrupa'ya uzanması öngörülen proje, fiilen askıya alındı. Analizde, projenin resmi olarak iptal edilmediği, ancak İsrail'i devre dışı bırakan yeni ticaret güzergâhlarının geliştirildiği kaydedildi. Haziran ayında, Türkiye ile Suudi Arabistan, Osmanlı dönemindeki Hicaz Demir Yolu'nun Ürdün ve Suriye üzerinden yeniden canlandırılması için bir mutabakat zaptı imzaladı. Aynı dönemde BAE de Irak ve Suriye üzerinden Körfez limanlarına uzanacak yeni ticaret koridorları üzerinde çalışmalarını sürdürmeye başladı. Irak'ın geliştirdiği Kalkınma Yolu Projesi ise Basra'daki Büyük Faw Limanı'nı Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlamayı hedefliyor. Bu proje ile ticaretin İsrail'e uğramadan Akdeniz'e ulaşması amaçlanıyor. Analizde, İsrail'in Hayfa Limanı'nın yıllık yaklaşık 1,5 milyon konteyner elleçleme kapasitesine sahip olduğu, ancak bunun Körfez ticaretini Avrupa'ya taşıyacak ölçekte yeterli olmadığı belirtildi. Ayrıca, savaş döneminde limanlar ve enerji altyapısının füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kalmasının yatırımcı güvenini olumsuz etkilediği ifade edildi. Bölgesel ticaretin önündeki en önemli risklerden birinin de İran olduğu vurgulandı. Hürmüz Boğazı'nda olası krizlerin hem Körfez ülkelerini hem de enerji ticaretini doğrudan etkileyebileceği belirtilirken, BAE ve Suudi Arabistan'ın Türkiye'nin de yer aldığı alternatif boru hatları ve yeni liman yatırımlarıyla bu bağımlılığı azaltmayı hedeflediği aktarıldı.