Türkiye'de küçük modüler reaktör hedefi: 5 bin megavat
Türkiye enerjide SMR yarışına girerken, bir TIR ile taşınabilen küçük modüler reaktörlerle 2050 yılına kadar 5 bin megavat kapasiteye ulaşılması planlanıyor.
Enerjide arz güvenliğini merkeze alan Türkiye için küçük modüler nükleer reaktörler yeni bir fırsat yarattı. Bir TIR ile taşınabilen bu reaktörler, jeneratörlerin aksine kesintisiz elektrik imkânı sunuyor. Türkiye, 2050 yılına kadar 5 bin megavatlık SMR kapasitesine ulaşmayı amaçlıyor.
Reaktörlerin sanayi bölgeleri ve afet alanlarında da kullanılması öngörülüyor. Türkiye dışa bağımlılığı bitirmek için küçük modüler reaktörleri değerlendiriyor. Dünyadaki dönüşümü yakalamak isteyen Türkiye, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nden daha büyük bir SMR kapasitesi hedefliyor.
Bu reaktörler sanayi, askeri ve afet bölgelerine kurulacak. Akkuyu, Sinop ve Trakya'da büyük nükleer güç santralleri kurulması da planlanıyor. SMR'ler geleneksel santrallere göre daha küçük kapasitelerde inşa ediliyor.
Bu sistemler belirli bölgelerin elektrik ihtiyacını doğrudan karşılayabiliyor. Türkiye bu teknoloji için 2050 yılına kadar 5 bin megavatlık güç öngörüyor. Yatırımlarda sanayi altyapısının geliştirilmesi ve yerlileşme de hedefleniyor.
SMR'ler 10 ila 300 megavat arasında kurulu güce sahip bulunuyor. Mikro modüler reaktörler ise 10 megavatın altında kapasite taşıyor. Bir TIR ile taşınabilen reaktörlerden kent merkezlerinin etrafına yüzlerce kurulması planlanıyor.
Her reaktörle günlük 5 bin ila 150 bin konuta elektrik verilebilecek. Dünya genelinde SMR teknolojisi hızla gelişiyor. ABD 2030 yılına kadar 10'dan fazla SMR devreye almayı planlıyor. Kanada'nın ilk SMR projesi 2035'e kadar devreye girecek. Güney Kore SMART adlı yerli SMR tasarımını geliştirdi. Fransa'da ise SMR Ar-Ge çalışmaları hızla sürüyor.
Resmi Gazete'de yayımlanan kanunla nükleer yatırımlara vergisel teşvikler getirildi. Önlisans veya lisans alan tüzel kişilerin nükleer enerji yatırımlarına ilişkin kâğıtlar damga vergisinden muaf tutuldu. 31 Aralık 2045 tarihine kadar nükleer santral yatırımlarında KDV iadesi imkânı sağlandı.
İlişkili şirketlerden alınan borcun örtülü sermaye oranı yüzde 50'den yüzde 25'e düşürüldü. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar konuya ilişkin olarak, "Küçük modüler reaktörlerde büyük bir fırsat var. Bu, yeni nükleer çağının en önemli unsurlarından bir tanesi.
İnanıyorum ki Türkiye'deki sanayicimizin gücü ve dinamizmi, küçük modüler reaktörlerde Türkiye'yi bu teknolojiyi geliştiren ve üreten ülkelerden biri haline getirebilir. Bu alanda daha farklı fırsatlar olduğuna da inanıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
