Türkiye'nin kıyılarında mikroplastik kirliliği alarm veriyor

Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden yansıyan plastik atık, mikroplastik kirliliği ve kirlenen su kaynaklarına ait manzaralar çevre sorunlarını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Doğa ve çevreyi tehdit eden bu tablo karşısında uzmanlar, daha sıkı denetimlerin hayata geçirilmesi ve kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini vurguluyor. Uzun süredir tartışılan plastik atık ve mikroplastik sorunu, güncel veriler ve araştırmalar ışığında bir kez daha dikkat çekti. Mersin, Adana ve Antalya sahillerinden paylaşılan görüntüler Akdeniz kıyılarındaki kirliliğin ulaştığı boyutu gözler önüne sererken, uzmanlar kirliliğin kökenine ilişkin kritik uyarılarda bulundu.

Sahillerde saptanan yoğun mikroplastik birikiminin, Türkiye'ye dışarıdan getirilen plastik atıklarla bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor. Geri dönüşüm süreçlerindeki eksiklikler ve yetersiz denetim mekanizmalarının, doğaya yayılan mikroplastik miktarını tırmandırdığı ifade ediliyor. Halk ve çevre sağlığı açısından tehlike yaratan bu kirliliğin deniz ekosistemini de olumsuz yönde etkilediği belirtiliyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Mustafa Öztürk, bazı sahil şeritlerinde denize girmenin sağlık açısından riskli olabileceğini dile getirerek vatandaşlara temkinli olma çağrısı yaptı. Türkiye'nin uzun zamandır Avrupa'dan en çok plastik atık ithal eden ülkeler arasında bulunduğuna işaret eden uzmanlar, ithalat hacmindeki büyümenin çevresel riskleri artırabileceğini aktarıyor. Veriler, Türkiye'nin 2025 yılındaki plastik atık ithalatının bir önceki yıla kıyasla yüzde 19 oranında artarak 503 bin tona ulaştığını gösteriyor.

Seyhan Nehri ile bağlantılı kanallar üzerinden taşınan kaçak deşarjların boyutuna değinen Prof. Dr. Mustafa Öztürk, yalnızca tek bir kanaldan saatte yaklaşık 1,5 ila 2 milyar adet mikroplastikin Akdeniz'e karıştığını belirtti. Bölgede bu nitelikte yaklaşık 20 kanal bulunduğu ifade ediliyor.

İngiliz basın organı The Guardian'da yer alan bir araştırma da konunun başka bir boyutunu gözler önüne serdi. Araştırmada, Birleşik Krallık'tan gelen plastik atıkların işlendiği Adana'daki geri dönüşüm tesislerinin civarındaki sulama kanallarında yüksek düzeyde mikroplastik kirliliği saptandığı kaydedildi. Söz konusu kirliliğin tarım alanları ile su kaynakları üzerinde baskı yarattığı bildirildi. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye'ye yalnızca 2025 yılı içinde Avrupa Birliği ülkeleri ile Birleşik Krallık'tan toplam 642 bin tondan fazla plastik atık sevk edildi.

Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu da Alanya'da gerçekleştirilen saha çalışmalarında çarpıcı sonuçlar elde ettiklerini kaydetti. Gündoğdu, bazı noktalarda ölçülen kirlilik oranlarının Akdeniz ortalamasının 60 ila 65 katına ulaştığını belirterek mikroplastik kirliliğinin artık yerel değil, bölgesel ölçekte ele alınması icap eden büyük bir çevre meselesine dönüştüğünü ifade etti.