Ukrayna Wildberries depolarına drone saldırısı düzenledi

Ukrayna'nın uzun menzilli drone kampanyası son günlerde Rusya'nın çevrimiçi perakende devi Wildberries'i hedef aldı. Şirket Rusya'nın çevrimiçi perakende pazarının neredeyse yüzde 50'sini elinde tutuyor ancak drone saldırıları operasyonlarını ciddi şekilde etkiledi.

Temmuz ayının son haftasında Rusya'nın çeşitli bölgelerindeki lojistik merkezlerinde büyük yangınlar yaşandı. Hafta sonundan bu yana yedi depo vuruldu, bunlardan ikisi 24 Temmuz sabahı hasar gördü. 23 Temmuz itibarıyla şirketin lojistik merkezlerinin yaklaşık yüzde 10'u Ukrayna saldırılarında zarar gördü.

Kyiv'e göre Wildberries üzerinden satılan bazı çift kullanımlı ürünler Ukrayna'ya karşı cephede kullanılabiliyor. Şirket kurşun geçirmez yelekler ve drone'lar için fiber optik kablo gibi askeri ürünlerin satışına aracılık ediyor. Saldırılar Rus ordusunun lojistiğini bozmayı amaçlıyor.

Uzmanlar aynı zamanda saldırıların Rus halkının moralini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Wildberries Rusya'nın en zengin kadını Tatiana Kim tarafından kuruldu. Şirketin depoları sivil hedefler olsa da askeri ürün satışı uluslararası hukuka göre meşru askeri hedef haline gelebiliyor.

Rusya'da askeri alımlar resmi prosedürlerle sınırlı kaldığı için birlikler ve askerler üniforma, yiyecek, jeneratör ve drone gibi malzemeleri kendileri almak zorunda kalıyor. Bu nedenle Wildberries üzerinden savaş için gerekli mallar satın alınabiliyor.

2022'den beri savaş gönüllü hareketleri de Wildberries gibi platformlardan kitlesel fonlarla askeri ekipman alıyor. Ancak bu kanal Rus ordusunun ana tedarik yolu değil.

Saldırılar yüz binlerce küçük ve orta ölçekli işletmeyi de etkiliyor. 2025'te Rusya'da çevrimiçi satışlar tüm perakende satışların yüzde 26'sını oluşturuyordu. İlk saldırılardan sonra girişimciler sosyal medyada öfkelerini dile getirdi ve Wildberries'ten tam tazminat istedi.

Kim satıcılara tazminat sözü verdi ancak bunun yalnızca indirim ve avantajlarla sınırlı kalacağı anlaşıldı. Rakip Ozon ise askeri faaliyetlerden kaynaklanan kayıpları karşılamayacağını açıkça belirtti. Wildberries 22 Temmuz'da Ukrayna saldırılarında kaybedilen mallar için tazminat vereceğini duyurdu.

Ekonomist Konstantin Sonin'e göre Rus devleti bu tazminatları Sberbank'tan uygun kredilerle destekleyecek ve bu da enflasyonu daha da artıracak. Yıkılan depolar lojistiği zorlaştıracak ve malların fiyatını yükseltecek.

Wildberries'in sahibi Tatiana Kim'in eski eşi Vladislav Bakalchuk ile kurduğu şirket Russ ile birleşti. Bu birleşme Vladimir Putin tarafından onaylandı ve Putin'in yardımcısı Maksim Oreshkin denetledi. Birleşme sonrası Bakalchuk Çeçen lider Ramzan Kadyrov ile görüştü.

Kim ile Bakalchuk arasında boşanma davası Şubat 2025'te sonuçlandı. 2025'te Russ'a bağlı yapılar Wildberries'ten 50 milyar ruble temettü aldı. Tatiana Kim hâlâ şirketin sahibi görünse de büyük hisselerin Putin yönetimiyle bağlantılı kişilerde olduğu belirtiliyor.