Umman'da dev tuzdan arındırma tesisi için deniz altına boru döşeniyor

Umman'ın başkenti Maskat'ta inşa edilen Ghubrah III Tuzdan Arındırma Tesisi için denizin altından su taşıyacak dev boru hatlarının döşeme çalışmaları yürütülüyor. Proje kapsamında her biri 2 metre çapında ve 1,246 kilometre uzunluğunda iki ayrı dev boru denizin altına yerleştiriliyor. Bu altyapı sistemiyle deniz suyu doğrudan tesise aktarılacak ve ardından içme suyuna dönüştürülecek. Söz konusu girişim, hem mühendislik ölçeği hem de sahip olduğu kapasite itibarıyla ülkenin en büyük altyapı yatırımları arasında yer alıyor.

Denizden çekilen tuzlu su, Maskat'taki Ghubrah III tesisine ulaştırılacak. Burada ters ozmoz (reverse osmosis) teknolojisi devreye sokulacak. Bu sayede sudaki tuz ve diğer maddeler tamamen ayrılarak su içilebilir hale getirilecek. Tesis tam kapasiteyle faaliyete geçtiğinde günde 300 bin metreküp, diğer bir ifadeyle yaklaşık 300 milyon litre içme suyu üretecek.

Sistemin en kritik bileşenlerinden birini denizin yaklaşık 10,5 metre altında inşa edilecek su alma kulesi oluşturuyor. Bu kule, iki dev boruyla bağlantı kurarak deniz suyunun tesise kesintisiz bir şekilde aktarılmasına imkan tanıyacak. Yaklaşık 2 metre çapındaki borular, büyük şehirlerin altyapı tünellerini andıran boyutlarıyla dikkat çekiyor.

Tesise ulaşan deniz suyu doğrudan içme suyuna dönüşmüyor. Sürecin ilk aşamasında sudaki askıda bulunan parçacıklar ile filtre sistemine zarar verebilecek maddeler temizleniyor. Sonrasında ise yüksek basınç altında çalışan ters ozmoz membranları vasıtasıyla su molekülleri tuzdan arındırılarak içilebilir kıvama getiriliyor.

Bu arıtma işlemi sonucunda iki farklı akış meydana geliyor. Bir tarafta arıtılan içme suyu doğrudan şehir şebekesine yönlendirilirken, diğer tarafta tuz yoğunluğu artan atık su ayrı bir sistem aracılığıyla yeniden denize veriliyor.

Projede yalnızca su alma mekanizması değil, atık suyun güvenli bir şekilde denize deşarj edilmesi için de özel bir altyapı kuruluyor. Her biri 1,6 metre çapında ve yaklaşık 1,494 kilometre uzunluğunda iki ayrı boru hattı, arıtma sonrasında oluşan yoğun tuzlu suyu denize taşıyacak. Yaklaşık 7,75 metre derinliğe yerleştirilecek özel difüzörler sayesinde bu su tek bir noktaya bırakılmayacak; farklı çıkışlardan kontrollü biçimde dağıtılarak deniz ekosistemi üzerindeki olumsuz etkilerin en aza indirilmesi hedeflenecek.

Projede görev yapacak boruların imalatında cam elyaf takviyeli plastik (FRP) malzemesi kullanılacak. Bu malzemenin seçilmesinde, deniz suyunun yüksek tuz oranına karşı uzun yıllar dayanıklılık göstermesi ve korozyona uğramaması etkili oldu. Bununla birlikte deniz tabanının zemin yapısı, boruların izleyeceği güzergâh ve hidrolik hesaplamalar projenin en kritik mühendislik basamakları arasında bulunuyor.

Denize yakın konumu sayesinde Maskat'ın su temininde stratejik bir görev üstlenecek olan Ghubrah III Tesisi'nin, kentin içme suyu altyapısını ciddi ölçüde güçlendirmesi öngörülüyor. Denizin altında yer alan kilometrelerce uzunluktaki boru hatları, su alma kuleleri ve deşarj sistemi dışarıdan görünmese de, tesisin aralıksız çalışmasını mümkün kılan en temel yapı taşlarını oluşturuyor.