Uraloğlu: 352 yeni nesil araç muayene merkeziyle hizmet vereceğiz

Türkiye'de araç muayene hizmetlerini 15 Ağustos 2027'den itibaren 20 yıl boyunca yürütecek Turka, örnek merkezini İstanbul Arnavutköy'de tanıttı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, programda konuştu. Bir ülkenin ulaşım ağının gelişmişliğinin geleceğe duyulan güvenin göstergesi olduğunu söyledi.

Uraloğlu, merkezin laboratuvar işlevi göreceğini ve 81 ile yayılacak dönüşümün öncüsü olacağını belirtti. Araç muayenesini sadece kontrol olmaktan çıkarıp teknoloji, güvenlik ve çevre duyarlılığını birleştiren sisteme dönüştüreceklerini kaydetti. Bakan, birkaç hafta önce Turka ile 2027-2047 dönemine ilişkin imtiyaz sözleşmesini imzaladıklarını hatırlattı.

Yeni dönemin ilk adımının bu merkez olduğunu söyledi. Merkezde yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar 2027'ye kadar gerçek araçlar üzerinde test edilecek. Elde edilen deneyimler 81 ildeki merkezlere aktarılacak.

Uraloğlu, araç muayenesinin tarihçesini anlatt. 1953 tarihli Karayolları Trafik Kanunu uyarınca 1985'e kadar komisyon tarafından yapıldığını belirtti. 1985'ten itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğünü söyledi.

2004'te başlayan çalışmalarla modern modele geçildiğini ifade etti. 2007'de Elazığ'da ilk özel sektör istasyonunun açıldığını hatırlattı. 19 yılda 213 milyon araç muayenesi yapıldığını açıkladı.

Uluslararası standartlarda hizmet verildiğini vurguladı. Yeni merkezin eğitim ve AR-GE çalışmalarına da ev sahipliği yapacağını belirtti. Çalışanlar teorik eğitimin ardından uygulamalı eğitim alacak.

İstasyonlarda yapay zeka destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm ve robotik sistemler kullanılacak. Aracın teknik durumu daha ayrıntılı tespit edilecek. Muayene sürecinin geçti-kaldı anlayışından çıkarılarak kapsamlı güvenlik kontrolüne dönüştürüleceğini söyledi.

Yapay zekanın teknisyenleri destekleyeceğini, insan yerine geçmeyeceğini kaydetti. Yeni sistem için yaklaşık 3 milyar dolar yatırım planlandığını açıkladı. 249'u sabit, 103'ü mobil olmak üzere 352 merkez ve yaklaşık 900 muayene hattıyla hizmet verilecek.

Binek ve ticari araçlar için sabit hatlar, motosikletler ve tarım araçları için mobil hizmetler olacak. Vatandaşlar bekleme salonlarından dijital ekranlarla süreci izleyebilecek. Sonuçlara e-Devlet üzerinden ulaşılabilecek.

Kusurlar daha ayrıntılı raporlarla görülebilecek. Kredi kartı ödemelerinde komisyon alınmayacak. Merkezlerin enerji verimliliği ve karbon emisyonlarını azaltacak şekilde tasarlandığını söyledi.

Büyük veri altyapısı araç güvenliği ve akademik çalışmalar için kullanılacak. Uraloğlu, 35 milyona ulaşan araç parkının arıza analizlerinin sektörle paylaşılacağını belirtti. Hedefin daha güvenli araçlar ve daha az kaza olduğunu söyledi.

Konuşmanın ardından örnek muayene işlemi yapıldı. Bakan yetkililerden bilgi aldı. Arnavutköy'deki 2 bin 500 metrekarelik merkezde 5 kanallı sistem gerçek araçlar üzerinde gösterildi.

Katılımcılar yapay zeka destekli görüntüleme ve robotik sistemleri inceledi. Yeni sistemle randevudan tamamlanmaya kadar geçen sürenin kısaltılması ve 81 ilde standart hizmet hedefleniyor. Araç sahipleri süreci dijital olarak takip edebilecek.

Merkez, Turka'nın 81 ildeki merkezleri için teknoloji ve operasyon modeli geliştirmede kullanılacak. Programa Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü Çağlar Tabak, Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır ve Turka'nın uluslararası ortakları katıldı. Turka Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, 20 yıllık dönemde 81 ilde kesintisiz hizmet sunacaklarını söyledi. Merkezde test edilecek teknolojilerin tüm istasyonlara taşınacağını belirtti. Turka Yönetim Kurulu Üyesi Serhan Salman, 2007'de 10 milyon araç varken şimdi 35 milyona yaklaştığını söyledi. Yıllık 16 milyon muayene yapıldığını belirtti. 249 sabit ve 100'ün üzerinde mobil istasyonla 900 kanalda hizmet vereceklerini açıkladı. 5'er yıllık aralıklarla kapasite artırılabileceğini söyledi. İstasyonların afet durumunda toplanma alanı veya sahra hastanesi olarak kullanılabileceğini belirtti. Tarım ve Orman Bakanlığı ile çalışmalar yapıldığını anlattı. Elektrikli araçlar için pil sağlığı denetimlerine hazır olacaklarını söyledi. Yenilenebilir enerji ve sıfır atık prensibiyle çalışacaklarını kaydetti.