Uzman: Orman yangınları sonrası duman tehlikesi sürüyor

İspanya'da ulusal acil durum ilan edildi, Fransa'da binlerce kişi tahliye edildi ve İtalya'da binlerce hektar alan yandı. Orman yangınları, iklim değişikliği nedeniyle daha sık ve daha yoğun bir şekilde meydana geliyor. Ancak yangınların söndürülmesiyle tehlike sona ermiyor. Duman, yanmamış malzemenin küçük parçalarını (karbon) taşıyarak, ateşin kendisinden yüzlerce hatta binlerce kilometre uzağa ulaşabiliyor. Temiz Hava Fonu'nun CEO'su Jane Burston, Euronews Earth'e verdiği demeçte, "Kirletici maddeler oldukça uzun mesafelere yayılabilir," dedi. Bazı parçacıklar akciğerlere geçerek kan dolaşımına girebiliyor ve kısa vadede astım, uzun vadede ise akciğer kanseri, kalp krizi, inme ve hatta demans gibi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Burston, Kanada'nın 2023 yılında yaşadığı orman yangınlarını örnek göstererek, yangınlar sona erdikten sonra ülke genelinde yaklaşık 82,000 kişinin bu toksinler ve kirlilik yüzünden hayatını kaybettiğini belirtti. Orman yangınlarının dumanı, genellikle göz ardı edilen bir tehlike olarak öne çıkıyor. Son araştırmalar, bu konuda endişeleri destekliyor. The Lancet Planetary Health dergisinde yayımlanan bir çalışma, orman yangını dumanına bağlı ölümlerin Avrupa'nın 32 ülkesinde yüzde 93 oranında göz ardı edildiğini ortaya koydu. Yangın kaynaklı ince parçacıkların diğer kaynaklardan kaynaklanan kirlilikten daha zararlı göründüğü belirtiliyor. Ayrıca, ABD araştırmacıları, küresel orman yangını emisyonlarının sağlık açısından zararlı gazların, daha önce tahmin edilenden yaklaşık yüzde 21 daha yüksek seyrettiğini açıkladı. Burston, kuraklık ve sıcak hava dalgalarının, iklim değişikliği ile birleşerek yangınların hızla yayılmasına yol açtığını ifade etti. Her yıl daha uzun ve daha yoğun bir orman yangını sezonu beklediklerini vurguladı. Burston, hava kirliliği, iklim değişikliği ve orman yangınlarını kendini besleyen bir döngü olarak tanımlıyor. Fosil yakıtların yanması sırasında salınan kirletici maddelerin, sera gazlarıyla birlikte sıcaklıkları artırdığını ve daha fazla orman yangınına zemin hazırladığını belirtti. Yangınların yarattığı kirliliğin azaltılmasının sağlık sistemleri için maliyetleri düşüreceğini ve verimliliği artıracağını ekledi. Daha güçlü erken uyarı sistemleri kurulması çağrısında bulundu. Bazı Latin Amerika bölgelerinde, görsel olarak tespit edilmeden önce yangınları tespit etmek için hava kalitesi izleyicileri kullanıldığını belirtti. Hükümetlerin, tahminleri net bir şekilde insanlara iç mekanlarda kalma, hava temizleyicileri kullanma veya tahliye olma zamanları hakkında rehberlik ile birleştirmesi gerektiğini ifade etti.