Yapay zeka ile jeolojik riskler uzaydan izlenecek

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) işbirliği ile oluşturulan yeni proje ile Türkiye genelindeki kritik altyapı ve üstyapılara yönelik jeolojik riskler, yapay zeka destekli "Jeotehlike Gözlem ve Risk Analitiği Platformu" üzerinden takip edilecek. Taraflar arasında imzalanan protokol, bu platformun pilot uygulamasının hayata geçirilmesini sağladı. Proje ile, kritik altyapılarda meydana gelebilecek jeolojik tehlikelerin izlenmesi, değerlendirilmesi ve risklerin azaltılması hedefleniyor. İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Tolga Görüm, projenin amacının ulusal ölçekte kritik yapılar için platformun kurulması olduğunu belirtti. Görüm, platformun Türkiye'deki mevcut ve yapılması planlanan altyapılara yönelik geliştirilmiş olduğunu ifade etti. Ayrıca, LiDAR ve InSAR gibi uzaktan algılama teknolojilerinin kullanılmasıyla Türkiye’deki mevcut ve planlanan alanların risklerinin önceden belirlenmesi ve önlemlerin alınmasını sağlamak için katkıda bulunulacağını söyledi. Projenin, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın desteğiyle yürütüleceği ve 3 yıl süreceği belirtildi. Görüm, platform kapsamında hastaneler, yerleşim alanları, tüneller, köprüler ve yollar gibi kritik altyapılarda meydana gelebilecek risklerin uzaydan izleneceğini kaydetti. Çalışmalar, sentetik açıklıklı radar görüntülerinden elde edilen verilerle yürütülecek ve uyduların sağladığı görüntüler üzerinden hesaplanan deformasyonların analiz edilecek. Prof. Dr. Görüm, platformun makine öğrenimi ve yapay zeka teknolojileri ile mevcut tehlikelerin izlenmesini ve AFAD ile diğer ilgili kurumların önceden uyarılmasını amaçladığını aktardı. Ayrıca, Türkiye genelinde riskli alanların belirlenmesinin ardından bu bölgelerde gözlem ve izleme altyapıları kurulacağı ve risklerin önceden belirlenerek bilgi sahibi olunacağını ifade etti. Gelecek olası afet risklerinin azaltılması amaçlanıyor. Görüm, platformun hem yeni yapılacak projeler hem de mevcut yapılar için kullanılacağını vurguladı. Ayrıca, sistemin gelecekte ortaya çıkabilecek risklerin belirlenmesine yardımcı olacağını ve farkındalık oluşturmayı amaçladığını belirtti. Çalışmanın pilot uygulamasında 40'tan fazla kritik alan izlenmeye başlandığı ifade edildi. AFAD'ın, heyelanlara yönelik gözlem ve uyarı merkezi kuracağı ve birçok bölgede heyelanların takip edildiği belirtildi.