Yapay zeka kaynaklı RAM krizi 2028 yılına kadar sürebilir

Teknoloji dünyasında RAM krizi her geçen gün büyümeye devam ediyor. Hayatımıza giren yapay zeka sistemlerinin ardından baş gösteren bu krize karşı henüz kalıcı bir çözüm bulunabilmiş değil. Bellek fiyatlarındaki artış, özellikle dizüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlar başta olmak üzere geniş bir ürün yelpazesinin maliyetini doğrudan etkiliyor.

TrendForce analistlerinden Ellie Wang, bilgisayar ve akıllı telefonlar için bellek fiyatlarının bir yıl öncesine göre yaklaşık 5 ila 6 kat daha yüksek olduğunu belirtti. Yapay zeka patlaması, dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Güney Koreli Samsung Electronics ve SK hynix ile ABD'li dev Micron'a devasa karlar ve hisse senedi fiyatlarında artış getirirken, dördüncü sıradaki Çinli ChangXin Memory Technologies (CXMT) pazardaki konumunu güçlendiriyor.

Sektör analizcileri, CXMT'nin lider teknolojilerde takip konumunda kalsa da mevcut arz kısıtlı piyasa ortamında "geç gelenlerin avantajını" elde edebileceğini ifade ediyor.

Küresel ölçekte 'RAMaggedon' ismiyle anılan bu bellek çipi darlığının, ilerleyen süreçte otomobil fiyatlarını da etkilemesi bekleniyor. Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Samsung Electronics Finans Direktörü (CFO), bu hafta yaptığı açıklamada dijital verileri depolayan mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027'de muhtemelen daha da derinleşeceğini ve 2028 yılı boyunca süreceğini kaydetti.

Çip üreticilerinin kâr marjlarını artırmak amacıyla üretim kapasitelerini, yapay zeka araçlarının eğitimi ve çalıştırılmasında yoğun talep gören yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) kaydırması, yaşanan tedarik darlığının temel sebebi olarak gösteriliyor. Hong Kong'daki Wan Chai Computer Centre bünyesindeki In-Technology Services yöneticisi Wade Lam, sergilenen ürünlerin yaşananları anlamaya çalışan müşterileri bilgilendirmeyi amaçladığını belirtti.

Merkezdeki işletmeler, bilgisayar parçalarından çeşitli elektronik cihazlara ve oyun konsollarına kadar pek çok teknoloji ürününün ticaretini yapıyor. Özel imalat bilgisayar alanında faaliyet gösteren Videocom Computer şirketinin yöneticisi Ken Tam, fiyat artışlarının kendisini gösterdiği eylül ayından bu yana iş hacimlerinin yarı yarıya azaldığını belirtti.

Tam, daha önce 300 ila 400 Hong Kong doları yani yaklaşık 35-45 euro civarında alıcı bulan 16 gigabaytlık bir RAM'in fiyatının bin 500 Hong Kong dolarına çıktığını aktardı.

Yaşanan tabloyu değerlendiren Tam, fiyatların ani yükselişiyle birlikte müşterilerde psikolojik bir bariyer oluştuğunu ifade ederek, insanların gerçekten ihtiyaç duymadıkça alışveriş yapmadığını, aksi takdirde beklemeyi veya daha düşük performanslı bellek çiplerini tercih ettiğini dile getirdi. Yatırım bankacısı olan Henry Wong ise yeni ve daha üstün özellikli bir bilgisayar almak yerine eski dizüstü bilgisayarındaki RAM'i yükseltmeyi tercih ettiğini ve bunun ardından yeni bir bilgisayar alma isteğinin kalmadığını ifade etti.

Otomobil üreticileri de araç içi bilgisayar sistemlerinde artan maliyetlerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumun kısa süre içinde sıfır araç fiyatlarına yansıyabileceğini vurguluyor.

Japonya'nın başkenti Tokyo'daki teknoloji merkezi Akihabara'da dükkan işleten Belçikalı grafik tasarımcısı ve özel bilgisayar imalatçısı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının katlanarak aşırı seviyelere ulaştığını ifade etti. Maliyetlerin yüksekliği sebebiyle artık sistem kurmak için önceden parça almadığını belirten Brousse, "PC & Chill" adını verdiği hizmet modeliyle müşterilerin kendi temin ettiği parçaların montajını gerçekleştirdiğini bildirdi.

Tokyo'da balayında bulunan Brousse, yaşanan çip darlığının kullanıcıları 10 yıla kadar dayanabilen masaüstü sistemler yerine daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yönelttiğini sözlerine ekledi.