Yemen, 2022 ateşkesi sonrası yeniden savaş riskiyle karşı karşıya

Son günlerde Yemen'in çeşitli cephelerinde çatışmaların artmasıyla birlikte, hem sivil hem de askeri kayıplar yaşandı. Birleşmiş Milletler (BM) özel elçisi Hans Grundberg, 2022'deki ateşkesten bu yana Yemen'in yeniden tam ölçekli bir savaşa daha yakın olduğunu ifade etti.

Grundberg, BM Güvenlik Konseyi'ne yaptığı açıklamada, askeri faaliyetlerin Yemen'in donmuş cephelerinde son günlerde yoğunlaştığını ve bu durumun hem askeri hem de sivil kayıplara neden olduğunu aktardı. Husilere bağlı gruplar, Marib, Hadramut, al-Makha (Mocha) gibi bölgelerde hükümet güçleriyle çatışmalara girdi.

Aden merkezli uluslararası tanınan hükümet, Taiz'de bir Husi saldırısını püskürdüğünü ve Çarşamba günü çeşitli vilayetlerde Husi güçlerine karşı topçu ve insansız hava aracı saldırıları gerçekleştirdiğini bildirdi. Yemen Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi Başkanı, Husilerin gerçekleştirdiği her eyleme 'kapsamlı bir yanıt ya da caydırıcı bir önlem' ile karşılık verileceğini söyledi.

BM özel elçisi, tarafları hemen gerilimi azaltmaya ve sağlam bir ateşkese yönelik çalışmalar yapmaya çağırdı. Ayrıca, Husilerin Kızıldeniz'deki gemilere yönelik saldırılarının, Yemen'i ABD ve İran arasındaki daha geniş bölgesel çatışmaya sürükleme riskine dikkat çekti. Grundberg, Yemen ekonomisinin on yıllık bir iç savaş tarafından harabeye döndüğünü belirtti ve ekonomik gerilemenin önlenmesi için çalışılması gerektiğini vurguladı.

Tarafların, ticari gemilerin Yemen limanlarına ulaşmasını sağlamak, petrol ihracatını yeniden başlatmak ve Husi kontrolündeki Sanaa havaalanına ticari uçuşları yeniden başlatmak için birlikte çalışmaları gerektiğini ifade etti. Yemen, 2014 yılında Husilerin başkent Sanaa'yı ele geçirmesiyle çatışmaya sürüklendi.

Bunu 2015 yılında Suudi Arabistan öncülüğündeki askeri müdahale izledi ve yıllar süren bir savaşa dönüştü. Husiler ile uluslararası tanınan hükümet, 2022'de bir ateşkes sağladı, bu ateşkes bugüne kadar büyük ölçüde korunmuş olsa da, 2023'te kalıcı bir barış anlaşması sağlama çabaları duraksadı.

Son günlerde Yemen'deki çatışmaların artması, ülkedeki insani krizi daha da derinleştiriyor. Yemen nüfusunun yarısından fazlası yeterli gıda erişimine sahip değilken, altı milyon insan acil derecede yetersizlikle karşı karşıya, bu durum neredeyse kıtlık seviyesine ulaşmış durumda.

BM'nin insani yardım şefi Tom Fletcher, kadınların bu çatışmalardan özellikle yüksek bedel ödediğini, her gün üç kadının önlenebilir hamilelik komplikasyonları nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirtti. İngiltere hükümeti, BM'de Husilerin insani krizi tetiklediğini ve uluslararası gemilere yönelik saldırılarını kınadı.

İngiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Sarah MacIntosh, 'düşüncesiz Husi eylemlerinin bölgede şiddet artışını tetiklediğini' belirtti ve Husileri, Yemen'i daha geniş bir bölgesel çatışmaya sürüklemek yerine barış sağlama çabalarına odaklanmaya çağırdı. Çarşamba günü, Husiler, Suudi Arabistan'ın Cazan bölgesindeki bir petrol rafinerisine yönelik bir insansız hava aracı saldırısını üstlendi.

Husi askeri bir kaynağı, bu saldırının Husilerin, Suudi Arabistan'ın Saada ve Hajjah vilayetlerindeki hava sahası ve egemenlik ihlallerine yanıt olarak gerçekleştirildiğini ifade etti.

Rafineri saldırısı, Husilerin 20 Temmuz'da Suudi gemilerine yönelik ablaka ilanından bu yana iki taraf arasında gerçekleştirilen insansız hava aracı, hava ve füze saldırıları dizisinin en sonuncusu oldu.