Zile Kalesi, Sezar'ın ünlü sözüyle ziyaretçilerini karşılıyor

Tokat'ın Zile ilçesinde bulunan Zile Kalesi, Roma İmparatoru Jül Sezar'ın zaferiyle özdeşleşen 'Veni, vidi, vici (Geldim, gördüm, yendim)' sözüyle dikkat çekiyor. Tarihi kalenin geçmişi, binlerce yıl öncesine dayanıyor ve ilçenin simge yapılarından biri olarak kabul ediliyor.

Kale, antik çağlarda kurulduğu tespit edilen bir höyük üzerine inşa edilmiştir. 'Sezar'ın Kalesi' olarak da bilinen bu yapı, kuzeydoğusunda Roma dönemine ait bir tiyatro ile çevrilidir. Zile, tarihi kaynaklara göre Asur Kraliçesi Semiramis dönemine kadar uzanan bir geçmişe sahiptir.

Hitit, Frig, Pers, Pontus, Roma ve Bizans gibi farklı medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. Zile Kalesi, Sezar'ın Pontus Kralı II. Pharnakes'e karşı kazandığı Zela Savaşı'nın ardından bu ünlü sözü söylediği yer olarak biliniyor.

Zile Belediyesi, bu sözün marka tescilini 2012 yılında alarak, kale tanıtımlarında da kullanmaktadır. Ziyaretçiler, 'Sezar Yolu' adı verilen cadde üzerinden kaleye ulaşarak, Zile'yi kuşbakışı izleme fırsatı buluyorlar. Zamanla onarılan kale, tarihi dokusunun yanı sıra dinlenme alanlarıyla da ziyaretçileri ağırlıyor.

Tokat Müze Müdürlüğü tarafından, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden Dr. Öğretim Üyesi Murat Tekin'in bilimsel sorumluluğunda 2022 yılında yapılan kazı çalışmaları üç hafta sürdü. Daha önce de Valilik koordinesinde İl Özel İdaresi, doğal taşlar, yürüyüş yolları, aydınlatma ve dinlenme mekanları gibi birçok çalışma yürütmüştür.

Zile Kalesi, Anadolu'nun zemini doldurularak yapılmış ilk 'dolma kalesi' olma özelliği de taşımaktadır. Kalede, saat kulesi, surlar, zindan, burçlar ve bir amfitiyatro yer alıyor. Ayrıca, Sezar'ın ünlü sözünün işlendiği bir taş da sergilenmektedir.

Zile Belediyesi Müze Sorumlusu Kurtuluş Uygun, Zile Kalesi'nin geçmişinin yaklaşık 7 bin yıl öncesine uzandığını belirtti. Kalenin, ana kaya üzerine toprak tesviyesi ile yükseltilen 80 metre yüksekliğinde bir alanda yer aldığı ifade edildi. Uygun, Zela Savaşı'nın Zile'de yapıldığını ve Sezar'ın bu savaşın ardından ünlü sözünü söylediğini belirtti.

Uygun, 'Kentimizin en büyük tarihi anekdotlarından biri. Büyük Roma Komutanı Jül Sezar, burada Roma devletinin doğu sınırını belirledi. Tarihin en kısa mektubu burada yazıldı. Bu söz, Zile ilçesine damga vurdu' dedi. Bu şekilde, Sezar'ın ünlü sözü Zile'ye ait hale geldi.