Kısaca
- 81 ilin ve 922 ilçe sayfasının 786'sınınsaatleri, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yayımladığı takvimden birebir alınır. Hiçbir hesap yapılmaz.
- Kalan 136 ilçe için Diyanet ayrı vakit yayımlamıyor. O ilçelerde en yakın resmî lokasyonların değerlerini taban alıp ilçenin coğrafi konumuna uyarlıyoruz. Bu saatler hesaplanmıştır ve sayfada böyle işaretlenir.
Neden 136 ilçe eksik?
Türkiye'de 973 ilçe var; Diyanet İşleri Başkanlığı 869 lokasyon için vakit yayımlıyor. Aradaki fark, Diyanet'in bazı ilçeleri komşularıyla aynı noktada toplamasından geliyor. Örneğin İstanbul'un 39 ilçesinden 18'i Diyanet'in listesinde ayrı ayrı yer alıyor; Kadıköy, Üsküdar veya Fatih için ayrı bir kayıt yok — onlar "İstanbul" kaydına dahil.
Bu bir eksiklik değil, Diyanet'in tercihi. Ama okur "Kadıköy namaz vakitleri" aradığında Kadıköy'ün konumuna göre bir cevap bekliyor. Diyanet'in kendi açıklaması da namaz vakitlerinin coğrafi koordinatlara göre değiştiğini söylüyor.
Yöntem
Bir ilçe için Diyanet ayrı vakit yayımlamıyorsa üç adım uygulanır:
- 1. İlçeye en yakın üç Diyanet lokasyonu bulunur.
- 2. Her biri için, o lokasyonun resmî vakti taban alınır ve üstüne iki nokta arasındaki astronomik zaman farkı eklenir. Bu fark, güneşin iki konumdaki doğuş/batış açılarından hesaplanır.
- 3. Üç tahminin ortancası alınır ve tek seferde dakikaya yuvarlanır.
Kritik nokta şu: kendi astronomik hesabımızın mutlak değerini hiç kullanmıyoruz. Yalnızca iki nokta arasındaki farkıkullanıyoruz. Böylece Diyanet'in kendi ihtiyat dakikaları ve açı yorumu — ki 20 km ötede de aynıdır — çıkarma işleminde sadeleşiyor. Geriye yalnız coğrafya kalıyor.
Yöntem nasıl sınandı?
Diyanet'in yayımlamadığı bir ilçede karşılaştırılacak gerçek bir değer yoktur; oradaki doğruluk ölçülemez. Ama yöntemin kendisi ölçülebilir: bilinen bir lokasyonu listeden çıkarıp komşularından kestiriyoruz ve gerçek değeriyle karşılaştırıyoruz. Bu, 793 lokasyon × 8 gün × 6 vakit üzerinde tekrarlandı.
| En yakın lokasyon | 1 dakika içinde | En büyük fark |
|---|---|---|
| 0-10 km | %99,6 | 2 dakika |
| 10-20 km | %99,0 | 3 dakika |
| 20-40 km | %99,0 | 3 dakika |
Hesaplanmış vakit gösterdiğimiz 136 ilçenin referans uzaklığı ortanca 11 km, en fazla 36 km.
Sınırlarımız
- Bu değerler resmî değildir.Diyanet o ilçe için bir sayı yayımlamamıştır; yayımlasaydı onu gösterirdik. Hiçbir sayfada, hesaplanmış bir değeri "Diyanet'in yayımladığı vakit" gibi sunmuyoruz.
- Kendimize koyduğumuz kabul ölçütünü geçemedik.Ölçüt "istisnasız en fazla 1 dakika sapma" idi; yöntem bunu sağlayamıyor (yaklaşık her yüz okumanın birinde 2-3 dakika fark çıkabiliyor). Ölçütü sonradan gevşetmedik; sonucu olduğu gibi yazıyoruz.
- Yine de en iyi seçenek bu.Alternatif, komşu ilçenin ham vaktini olduğu gibi göstermekti — ölçümde 20-40 km bandında okumaların %20'sinde 2 dakikadan fazla, en kötüsü 5 dakika sapıyordu.
- İbadetinizde kesinlik arıyorsanızbulunduğunuz yerin müftülüğünün ya da Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kendi yayınının esas alınması doğru olur.
Kaynak zinciri
- Referans kaynak
- Diyanet İşleri Başkanlığı — yayımlanan namaz vakitleri takvimi
- Yerel uyarlama
- Gündem Nabzı — coğrafi konuma göre hesaplama
- Koordinatlar
- İlçe sınırlarının ağırlık merkezi (OpenStreetMap ve GeoNames ile doğrulanmış)
- Güncelleme
- Diyanet verisi ayda bir çekilir; hesaplanmış değerler aynı anda tazelenir
Bir hata gördüyseniz ya da ilçenizin vakti Diyanet'in yayınıyla uyuşmuyorsa bize bildirin — kaynağa aykırı her kayıt düzeltilir.