12 Ağustos gecesi gökyüzü üç olayla hareketlenecek

Gökyüzü, 12 Ağustos 2026 tarihinde yılın en dikkat çekici astronomi olaylarına sahne olacak. Aynı döneme denk gelen üç önemli olay gökyüzü meraklılarının ilgisini çekecek. Perseid meteor yağmurunun zirve yapacağı gecede tam Güneş tutulması gerçekleşecek. Satürn, Neptün, Uranüs, Mars, Merkür ve Jüpiter şafak öncesi geniş bir yay oluşturacak.

Her yıl temmuz ve ağustos aylarında gözlemlenen Perseid yağmuru, 12-13 Ağustos gecesi en yoğun dönemini yaşayacak. Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının parçacıkları Dünya atmosferine girecek. İdeal ve ışık kirliliğinden uzak koşullarda saatte 50 ila 100 meteor görülebilecek. Amerikan Meteor Derneği, daha gerçekçi kırsal gözlem koşullarında saatte yaklaşık 30 ila 50 meteorun görülebileceğini belirtiyor.

Türkiye'den çıplak gözle izlenebilecek olay için şehir ışıklarından uzak bölgelere gidilmesi öneriliyor. Gece yarısından sonra 02.00 ile 05.00 saatleri arasında gökyüzü daha hareketli olacak. Gözlerin karanlığa alışması için 20-30 dakika ekrandan uzak durulması tavsiye ediliyor. Bu yıl Perseid yağmurunun yeniay dönemine denk gelmesi avantaj sağlayacak. Ay ışığının olmaması meteorların daha kolay fark edilmesini sağlayacak.

12 Ağustos'taki şölene tam Güneş tutulması da eşlik edecek. Ay, Dünya ile Güneş arasına girerek Güneş diskini tamamen örtecek. NASA'nın verilerine göre, tam tutulma hattı kuzey Rusya'dan başlayarak Grönland, İzlanda ve Atlantik üzerinden ilerleyecek; ardından İspanya'yı ve Portekiz'in küçük bir bölümünü geçecek. Tutulmanın tam evresi bazı bölgelerde 2 dakika 18 saniyeye kadar sürecek. İspanya'nın ana karasında bir asrı aşkın sürenin ardından ilk kez tam Güneş tutulması yaşanacak. Bu tutulma Türkiye'den izlenemeyecek. Türkiye'den izlenebilecek bir sonraki Güneş tutulması 2 Ağustos 2027 tarihinde parçalı olarak gerçekleşecek. NASA, 12 Ağustos 2026'daki Güneş tutulmasını Türkiye saatiyle 20.15'ten itibaren nasa.gov/live adresi üzerinden canlı yayınlayacak.

Gökyüzündeki hareketlilik bununla sınırlı kalmayacak. Şafak öncesinde Satürn, Neptün, Uranüs, Mars, Merkür ve Jüpiter aynı bölgede yer alacak. Gezegenlerin aynı hizada görünmesi gezegen geçidi olarak ifade ediliyor. Bu sıralanma, gezegenlerin uzayda gerçekten aynı çizgi üzerine gelmesi anlamına gelmiyor; Dünya'dan bakıldığında gökyüzünün aynı bölümünde bir yay boyunca görülmelerini ifade ediyor. İstanbul verilerine göre Satürn, Mars ve Uranüs şafaktan önce görülebilirken, Merkür ile Güneş'e oldukça yakın konumdaki Jüpiter ufka yakın olduğu için daha zor seçiliyor. Uranüs için dürbün, Neptün için ise dürbün veya teleskop kullanılması gerekiyor; bu nedenle altı gezegenin tamamının çıplak gözle görülebileceği yönündeki ifadeler gerçeği yansıtmıyor. Türkiye bu olayın izlenebildiği bölgeler arasında bulunuyor.