2012 sonrasi dogan cocuklar icin dijital cagin tehlikeleri
Akilli telefonlarin yayginlastigi 2012 yili dijital bir kirilma noktasi olarak gosterilirken, uzmanlar ekran bagimliliginin cocuklarda depresyon, kaygi ve ruhsal sorunlara yol actigini belirtiyor.
Dijital cagin cocuklar uzerindeki olumsuz etkileri endise verici boyutlara ulasti. Uzmanlar, akilli telefonlarin genis capta kullanilmaya baslandigi 2012 yilini onemli bir donum noktasi olarak tanimlarken, cocuklarin dijital alanda biraktigi tum izlerin algoritmalar tarafindan izlendigini vurguluyor. Koronavirus pandemisi donemiyle birlikte daha da derinlesen ekran bagimliligi; depresyon, kaygi bozuklugu ve sosyal olarak ice kapanma gibi onemli ruhsal problemleri beraberinde getiriyor.
Akilli telefonlar, sosyal medya platformlari ve yapay zeka araclari cocuklarin hayatinda her gecen gun daha genis bir alan kapliyor. Uzmanlar ise ekran bagimliliginin yalnizca zaman kaybi anlamina gelmedigini, dikkat eksikliginden ruh sagligi bozukluklarina kadar uzanan buyuk riskler barindirdigina isaret ediyor. Bilisim Uzmani Prof. Dr. Ali Murat Kirik ile Klinik Psikolog Elif Nur Hamzaoglu Tuglu, dijital dunyanin cocuklar uzerindeki gizli tehlikelerini degerlendirdi.
Dijitallesen dunyada cocuklarin oyun alanlari sokaklardan ekranlara kayarken, Bilisim Uzmani Prof. Dr. Ali Murat Kirik, "Bagimliyiz, cocuklar gencler daha kucuk yaslarda yapay zeka olsun, sosyal medya mecralari olsun bunlarla hasir nesir olmaya basliyorlar. Hem dijital ayak izi birakiyorlar hem de kimlerle konustugunu bilmiyorlar" sozleriyle riskin buyuklugune dikkat cekti.
2010'lu yillardan itibaren akilli telefon teknolojisinin yayginlasmasinin cocuklari sorgulamaz hale getirdigini ifade eden Prof. Dr. Kirik, "Dikkat ederseniz artik hicbir seyi ezberleyemiyor cocuklar. Hicbir seyi sorgulayemiyor, arastiramiyor. Neden? Sadece yapay zeka teknolojiye bagimli hale geldiler. Iste o kirilma noktasi 2012 ile basladi. 2020 yilina geldigimizde koronavirus pandemisi de maalesef dijital ortamda daha fazla ayak izi birakilmasina sebebiyet verdi" aciklamasinda bulundu.
Cocuklarin ilgi alanlarini ve davranis bicimlerini sekillendiren gorunmez sistemlerin nasil calistigini anlatan Prof. Dr. Ali Murat Kirik, "Algoritma aslina bakarsaniz sizin kisisel analizlerinizi, dijital ortamdaki ayak izlerinizi cikartip sizi yonlendiren, sizin begenilerinize, sizin takip ettiginiz iceriklere ve kisilere gore icerik sunan bir yapi, bir formulasyon aslina bakarsaniz. Bu anlik bir sekilde onumuze ciktigi icin farkinda da degilsiniz" dedi.
Algoritmalarin cocuklari yalnizca ekranda tutmadigini, ayni zamanda bilincaltlarini da etki altina aldigini belirten Kirik, "Bagimli hale gelmis oluyor. Algoritma, kaydirmaliakimlar buna aslinda imkan hazirliyor. Arada subliminal mesajlar vererek aslina bakarsaniz ideolojik soylemleri de kafaniza kazimaya calisiyor. Tehlike sanildigindan cok daha buyuk ve bunu farkinda olmadan aliyor. Tabiri caizse sunger gibi cekiyor" ifadelerini kullandi.
Ekran bagimliliginin modern donemin hastaliklarini beraberinde getirdigini dile getiren Prof. Dr. Ali Murat Kirik, "Dijital ortamda cok ciddi hastaliklar var; WhatsAppitis, Selfitis, Hikikomori, FOMO, Nomofobi gibi hastaliklar var. Bugun Nomofobi akilli telefon bagimliligi, FOMO gelismeleri kacirma korkusudur. Bu durum zamanla bizim cocuklarimizin, genclerimizin ucuruma suruklenmesine de sebebiyet verdi. Farkinda degiliz cunku. Bir nevi aslinda hipnotize eylemi gerceklesiyor orada. Bizi bu sistem hipnoz ediyor" uyarilarinda bulundu.
