32 milyon metreküp magma hareketlendi: 8,8 büyüklüğündeki deprem yanardağı uyandırdı
Araştırmalara göre, Kamçatka'daki yanardağ, 8,8 büyüklüğündeki depremin ardından 32 milyon metreküp magma hareket ettirdi. Bu durum, yanardağın yeniden aktif hale gelmesine neden oldu.
Araştırmacılar, uzun yıllara yayılan uydu verilerini inceledi. Yanardağın depremden önce belirgin bir hareketlilik göstermediği saptandı. Güçlü sarsıntının ardından yerin 6 kilometre altındaki magma sisteminde değişiklikler meydana geldi.
Yaklaşık iki gün sonra magma yüzeye doğru ilerlemeye başladı. Exeter Üniversitesi'nden James Hickey liderliğindeki ekip, 2016-2025 yılları arasındaki uydu radar ölçümlerini inceleyerek, deprem öncesinde magma birikiminin tipik işaretlerinden biri olan yüzey şişmesine rastlanmadığını belirledi. Aksine, yanardağın bulunduğu bölgenin yılda yaklaşık 4 milimetre çöktüğü belirlendi.
Aynı dönemde yanardağdan belirgin bir kükürt dioksit çıkışı da görülmedi. Bu durum, Krasheninnikov'un uzun süren sessizliğinin sona ermek üzere olduğuna dair herhangi bir işaret bulunmadığını gösteriyordu. Araştırmacıların ilgisini çeken değişim, 8,8 büyüklüğündeki Kamçatka depreminin ardından başladı.
Yaklaşık iki gün sonra yanardağ çevresinde yalnızca beş saat içinde 4 büyüklüğünde 12 deprem kaydedildi. Uydu görüntüleri ise magmanın yer kabuğunda dikine bir çatlak açarak yukarı doğru ilerlediğini gösterdi. Yeni araştırmaya göre yerin yaklaşık 6 kilometre altında gaz bakımından zengin bir magma haznesi bulunuyor.
Depremin ardından buradan yaklaşık 32 milyon metreküp magma, yer kabuğundaki çatlağa doğru hareket etti. Bu hareketin başlamasının ardından yanardağda patlama gerçekleşti. Bilim insanları, depremin doğrudan yanardağı kırarak patlattığını düşünmüyor.
Yapılan hesaplamalar, depremin oluşturduğu kalıcı gerilim değişiminin tek başına magma haznesini parçalayacak kadar güçlü olmadığını ortaya koydu. Uzun süreli güçlü sarsıntıların, magmanın içerisindeki gaz kabarcıklarının oluşumunu ve büyümesini hızlandırmış olabileceği üzerinde duruluyor. Basıncın giderek artmasıyla zaten hassas durumda bulunan magma sistemi kararsız hale gelmiş ve yanardağın yeniden harekete geçmesine olanak sağlamış olabilir.
Araştırmacılar bu durumu "gizli kritik durum" olarak tanımlıyor. Bu duruma göre, yüzeyde tamamen sakin görünen bazı yanardağların altında dışarıdan fark edilmeyen ve büyük depremler gibi güçlü etkilerle harekete geçebilecek magma sistemleri var. James Hickey liderliğindeki araştırma, 2 Eylül 2026 tarihinde EarthArXiv'de yayımlandı.
