ABD ve İran Kızıldeniz görüşmelerini genişletti
ABD ile İran arasında yürütülen dolaylı temaslar Hürmüz Boğazı'nın ardından Kızıldeniz ve Bab-el-Mandep Boğazı'nı da kapsayacak şekilde genişledi. Washington gemi saldırılarının durmasını isterken Tahran petrol kısıtlamalarının kaldırılmasını talep ediyor.
ABD basınına göre Washington yönetimi, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların sona ermesini şart koşuyor. Tahran ise buna karşılık petrol ihracatına yönelik kısıtlamaların gevşetilmesini ve yaptırımların kademeli olarak hafifletilmesini istiyor.
İki ülke arasında örtülü temaslar artık Bab-el-Mandep Boğazı'nı da kapsıyor. Müzakerelere yakın kaynaklar, Hürmüz ve Kızıldeniz'deki saldırıların derhal durdurulmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Umman, Körfeç İşbirliği Konseyi ülkelerinin desteğiyle Hürmüz Boğazı için Malakka Boğazı modeline dayalı ortak bir mekanizma önerdi. Plana göre boğaz tek bir ülkenin kontrolüne bırakılmayacak ve üç ayrı geçiş rotası üzerinden deniz trafiği yönetilecek. Kullanıcılar seyrüsefer, çevre koruma ve güvenlik hizmetleri için gönüllü hizmet bedeli ödeyecek.
Beyaz Saray diplomatik kanalların açık kalmasını olumlu bulsa da sürecin hızlı çözüme ulaşmasının zor olduğunu düşünüyor. Husilerin ablukası nedeniyle Babülmendep'teki trafik sert düşüş gösterdi. Suudi Arabistan-Pakistan savunma paktı da krizin askeri boyutunu canlı tutuyor.
İsrail'in ABD-İran mutabakatı dışındaki operasyonları ve su yolu kontrolü konusundaki uyuşmazlıklar diplomasinin önündeki başlıca engeller arasında yer alıyor.
Görüşmelerin başlamasına ilişkin haberlerin ardından Brent petrol varil fiyatı yüzde 8,7'ye varan düşüşle 85 doların altına indi. WTI tipi ham petrol ise 80 dolar sınırına geriledi. Uzmanlar tanker trafiğinin henüz normale dönmediğini ve olası anlaşmanın kırılganlığını gerekçe göstererek risk priminin bir süre daha yüksek kalacağını öngörüyor.
Tahran'ın merkezindeki Cumhuri ve Veliasr caddelerinin kesişimine ABD Başkanı Donald Trump'ı hedef alan büyük bir afiş asıldı. Afişte Dena gemisinin şehitleri için intikam çağrısı yer alıyor.
Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Abbudi, Körfez ülkelerindeki petrol tesislerine yönelik İHA ve füze saldırılarının Irak'ta konuşlu Ukrayna bağlantılı hücreler tarafından düzenlendiğini öne sürdü. Bağdat yönetimi operasyonlarda çok sayıda kişinin tutuklandığını açıkladı. Suudi Arabistan ise petrol tesislerine yönelik saldırıları hava savunma sistemleriyle engellediğini duyurdu.
