ABD'li ticaret grubundan Avustralya'nın teknoloji vergisi hamlesine uyarı

ABD merkezli önemli bir ticaret grubu olan National Foreign Trade Council, Avustralya hükümetinin büyük teknoloji platformlarının yerel gazeteciliğe finansal katkı sağlamasını öngören planına tepki gösterdi. Kurum, söz konusu adımın "kötüleşen eğilimi" derinleştirdiğini ve Donald Trump yönetiminin bu duruma nasıl karşılık verebileceği konusunda soru işaretleri yarattığını bildirdi.

National Foreign Trade Council, Canberra ile Washington arasındaki ticari gerilimlerin ve Avustralya ürünlerine getirilen yeni ek gümrük vergilerinin gölgesinde, Haber Pazarlığı Teşviki'nin (NBI) Microsoft’a ait LinkedIn’i de kapsayacak şekilde genişletilmesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Üyeleri arasında Meta, Microsoft, Google, Amazon, Apple, Samsung, BP, Coca-Cola, Ford, Toyota, Shell ve Visa gibi dev firmaların yer aldığı kuruluş, Amerikan şirketlerinin yurt dışında adil muamele görmesine büyük önem verildiğini vurguladı.

Buna karşın Avustralyalı rekabet uzmanları, hükümetin içerikleri Facebook ve Google gibi platformlarca kullanılan haber kuruluşlarını destekleme konusunda yeterince ileri gitmediğini savunuyor. Yapay zeka platformlarının kapsam dışı bırakılmasının büyük bir eksiklik olduğunu belirten eski Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu (ACCC) Başkanı Rod Sims, yapay zeka meselesinde daha hızlı ve net adımlar atılması gerektiğini ifade etti. Sims, her medya kuruluşunun anlaşma sağlayamaması ihtimalinin ve olası bir vizyon eksikliğinin kendisini endişelendirdiğini kaydetti.

Önümüzdeki aylarda parlamentoya sunulması planlanan yeni NBI düzenlemesi, teknoloji devlerinin platformlarındaki haber içerikleri için medya kuruluşlarına ticari anlaşmalar yoluyla veya artırılmış bir fon ödeyerek tazminat ödemesini zorunlu kılıyor. İlk aşamada Google, TikTok ve Meta'yı kapsayan sistem, profesyonel ağ sitelerini de içine alacak şekilde genişletildi. İşçi Partisi bu değişikliği daha adil bir model olarak savunurken, National Foreign Trade Council küresel ticaret politikası başkan yardımcısı Tiffany Smith, tedbirin gözden geçirilmesini talep etti.

Süreci yürüten Yardımcı Hazine Bakanı Daniel Mulino, pazartesi günkü açıklamasında Avustralya medyasının bu düzenlemeler sayesinde toplamda 200 milyon ila 250 milyon dolar arasında bir gelir bekleyebileceğini belirtti. Ancak Rod Sims, bu rakamın eski koalisyon hükümeti döneminde çıkarılan ve yalnızca Meta ile Google'ı kapsayan yasa dönemindeki miktarla aynı olduğunu hatırlatarak, enflasyon ve şirket katılımı da göz önüne alınarak hedefin 300 milyon doların üzerine çıkarılması gerektiğini savundu.

News Corp Avustralya Başkanı Michael Miller ise hükümet değişikliklerinin teknoloji platformlarının adil anlaşmalar yapma motivasyonunu zedelediğini öne sürdü. Mevcut kuralların yumuşatılmak yerine güçlendirilmesi gerektiğini belirten Miller, zayıf kuralların sadece medyaya değil, tüm Avustralyalıların güvendiği haberlerin bağımsızlığına ve kalitesine de zarar vereceğini ifade etti.

Koalisyon partisi ve Yeşiller de değişikliklere mesafeli yaklaşıyor; bu durum tasarının parlamentodan geçiş sürecini belirsizleştiriyor. Öte yandan Rod Sims, Google Gemini gibi NBI kapsamındaki şirketlere entegre edilen yapay zeka platformlarının düzenlemede yer almamasını ve teknoloji şirketlerinin en az altı anlaşma yapma zorunluluğu nedeniyle birçok yayın organının dışarıda kalacak olmasını eleştirdi.

Bir diğer eski ACCC başkanı Allan Fels de sürecin ilerlemesini olumlu bulmakla birlikte, mekanizmanın gazetecilik adına platformlardan yeterli kaynağı koparmakta yetersiz kaldığı kaygısını paylaştı.