ABD'nin yeni robot yasağı akıllı süpürgeleri de kapsıyor
ABD hükümetinin ulusal güvenlik gerekçesiyle getirdiği yeni robot cihaz kısıtlamaları, yalnızca insansı robotları değil, robot süpürgeleri ve çim biçme makinelerini de içine alıyor.
Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin dün "gelişmiş robotik cihazların" ülkeye girişini yasaklayacağını duyurmasının ardından gündem insansı robotlara odaklandı. Ancak Federal İletişim Kurulu'nun (FCC) getirdiği robot yasağı, hareket etmek için bacaklara ihtiyaç duymayan cihazları da kapsıyor. FCC medya ilişkileri direktörü Katie Gorscak, yasak kararının robot süpürgeleri de içine aldığını doğruladı.
Söz konusu karar, evlerde halihazırda bulunan cihazları hedef almıyor ve şirketlerin onay almış mevcut ürünleri ithal etmeye ve satmaya devam etmesine izin veriliyor. Ancak hükümet, gelecekte ithal edilecek yabancı robotların ulusal güvenlik riski oluşturduğunu öne sürüyor ve robot süpürge üreticilerinin bile ABD'de üretim taahhüdünde bulunması talep ediliyor.
Uygulama kapsamında "insansı robotlar" ve "dört ayaklılar" yasak listesine dahil edilse de kısıtlamanın kapsamı bundan çok daha geniş tutuluyor. Kablosuz bağlantı özelliğine sahip, çevresini algılayabilen, şarj istasyonu dahil 2 kilogramdan (4.4 pound) ağır olan ve zemin üzerinde hareket eden yazılım kontrollü neredeyse tüm yeni robotlar bu sınırlamaya tabi tutuluyor. Bu tanım doğrultusunda FCC; gelecekte üretilecek robot çim biçme makinelerini, kaldırımda paket teslimatı yapan robotları ve depolarda yük taşıyan makineleri de yasak kapsamına alıyor.
Hükümetin yasak duyurusundan önce de robot süpürgeleri değerlendirdiği biliniyordu. Karara gerekçe gösterilen Ulusal Güvenlik Belirlemesi'nde, tek bir kişinin dünya genelindeki 7 bin DJI robot süpürgeye erişmesine olanak tanıyan güvenlik açıkları hatırlatılıyor.
Ancak tıpkı tüketici yönlendirici (router) yasaklarında olduğu gibi FCC, zayıf güvenlik uygulamalarına sahip şirketleri doğrudan hedef almıyor. Piyasadaki neredeyse bütün robot süpürgelerin ABD dışında üretilmesi nedeniyle, güvenlik önlemlerine bakılmaksızın tüm bu üreticiler kısıtlamadan etkileniyor.
Roomba markasının ABD merkezli üreticisi iflas etmeden önce bile cihazlar Çinli bir şirket tarafından üretiliyordu. Apple, Google ve diğer pek çok teknoloji markasında olduğu gibi bu ürünler de ülke içinde üretilmiyor.
Günümüzde robot süpürgelerin büyük bir kısmı Çinli şirketler tarafından tasarlanıyor. Roborock, Ecovacs, Dreame, Xiaomi ve Narwal gibi en büyük beş üreticinin tamamı Çinli kuruluşlardan oluşuyor. Dyson bile üretim için Çinli üreticilere yöneliyor. İflas sürecinin ardından Roomba markası da eski sözleşmeli üreticisi Picea bünyesine katıldı.
Piyasa analisti Jitesh Ubrani, günümüzde Çinli olmayan markaların sayısının çok az olduğunu ve pazar paylarının takip edilemeyecek kadar küçük olduğunu belirtiyor. Kaliforniya'da monte edilen Matic gibi önde gelen robot süpürge üreticileri bile yeni modelleri için muafiyet başvurusunda bulunmak zorunda kalabilir. Şirketin kurucu ortağı ve CEO'su Mehul Nariyawala, bileşenlerin yüzde 65'inin henüz ABD'den tedarik edilmediğini ifade ediyor.
ABD'li şirketlerin bile hükümetten muafiyet alabilmesi için robotların ABD'de üretildiğini taahhüt etmesi gerekiyor. Yabancı şirketler ise ABD'deki üretime yatırım yaptıklarına dair taahhütte bulunmak zorunda kalıyor.
Hükümetin muafiyet süreci için şirketlere güvenlik konusunda herhangi bir soru yöneltmediği görülüyor. FCC yalnızca cihazların nerede tasarlandığı, üretildiği, monte edildiği, test edildiği ve etki altında kaldığı bilgileriyle ilgileniyor ve ABD'de üretime başlanması yönünde taahhüt talep ediyor.
Buna rağmen FCC'nin, güvenlik veya ABD'de üretim konusunda yeni taahhütler istemeden bazı ABD'li şirketlere muafiyet tanıması bekleniyor. Netgear'ın yönlendiricileri daha önce güvenlik olaylarında hedef alınmasına rağmen şirket kısa sürede kısıtlamalardan muaf tutulmuştu. Dört isimsiz kaynak, FCC'nin Çinli olmayan birçok tedarikçiyi kısıtlamalardan muaf tutmasının beklendiğini belirtti.
Hükümet, özel muafiyet almayan ABD dışı üretim tüm robotları fiilen yasaklamıyor. Otonom araçlar ve trenler, insansız hava araçları ve su altı araçları, cerrahi robotlar, tekerlekli sandalyeler ile endüstriyel ve tıbbi amaçlı sabit robot kolları için halihazırda istisnalar bulunuyor. Ancak yine de çoğu robotun Amerika Birleşik Devletleri'ndeki geleceği belirsizliğini koruyor.
FCC'nin halihazırda evlerde bulunan robotlara, yönlendiricilere veya dronelara yönelik bir müdahalesi bulunmuyor. Ancak bu cihazların ulusal güvenlik riski taşıdığı iddia ediliyorsa, halihazırda satın alınan ürünler konusunda adım atılmamış olması tartışma yaratıyor.
