Adana'da tarım işçileri 40 derece sıcakta 1,250 lira kazanıyor

Türkiye genelinde mevsimlik tarım işçilerinin sayısı kesin olarak bilinmiyor. Ancak bu sayının en az 3 milyon olduğu ifade ediliyor. Her yıl Şanlıurfa'dan Çukurova'ya gelen işçi aileleri, bu büyük grubun önemli bir kısmını oluşturuyor.

Adana'nın güneyindeki Tuzla yolu üzerindeki Kadıköy civarındaki biber tarlasında çalışan işçiler, mevsimlik tarım işçiliğinin zor koşullarını gözler önüne seriyor. Hissedilen sıcaklığın 40 dereceyi aştığı tarlada, iş günleri sabah erken saatlerde başlıyor ve akşama kadar devam ediyor.

İşçilerin günlük yevmiyesi, elci payı düştükten sonra yaklaşık 1,250 lira olarak belirleniyor. Bu gelir, onların sadece temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetiyor. İşçiler, geçimlerini sürdürebilmek için yevmiyenin en az 2,000 lira olmasını talep ediyor. Tarlada çalışanların çoğunu çocuk işçiler oluşturuyor. İşçiler, biberleri toplarken, diğerleri sepetlerle taşıyor ve kasalara diziyor. Kasalar sonrasında kamyonlara yükleniyor.

25 yaşındaki Merve, biberleri kasalara dizen ekipte yer alıyor. Merve, Adana'ya 15 yıl önce mevsimlik tarım işçisi olarak geldiklerini ve bir daha dönmediklerini anlatıyor. Ailesiyle birlikte Tuzla yolu üzerindeki çadırlarda yaşıyor.

Merve, çalışma günlerinin sabah 06.00’da başladığını, kahvaltının saat 09.00 civarında yapıldığını belirtiyor. Öğle yemeğinin ardından tekrar tarlaya döndüklerini ve mesainin saat 17.00'ye kadar sürdüğünü ifade ediyor. Yüksek sıcaklık, koşullarını daha da zorlaştırıyor. Merve, "Çok sıcak, çok zor bizim için. Çadırlarda yaşıyoruz. 1.250 TL alıyoruz, bir şey getirmiyor.

Yani rezillik içindeyiz" diyor. Urfa'da kendilerine ait bir evlerinin bulunduğunu ancak ekonomik durumlarının yeni bir ev yapmaya ya da yaşam koşullarını iyileştirmeye yetmediğini vurguluyor. Tarım işçiliğinden elde ettikleri gelirin büyük kısmını gıda ve temel ihtiyaçlara harcıyorlar.

Birikim yapamadıklarını belirten Merve, günlük yevmiyenin en az 2.000 liraya çıkarılmasını ve sigorta yapılmasını istiyor. Mevsimlik tarım işçileri, çalışma yaşamının en güvencesiz kesimlerinden birini oluşturuyor. 4857 sayılı İş Kanunu’nun kapsamı dışındalar.

Kanunun 4. maddesine göre, 50'den az işçi çalıştıran tarım ve orman işlerinin yapıldığı işletmeler, İş Kanunu kapsamı dışında tutuluyor. Bu durum, tarım işçilerinin ücret, çalışma süresi ve iş güvencesi gibi temel haklardan yararlanamamaları sonucunu doğuruyor.

Kayıt dışı çalışma ve işveren-aracı ilişkisi, tarım işçilerinin güvencesizliğini artırıyor. Mevsimlik tarım işçilerinin bugünkü aldığı ücret, yalnızca TÜİK'in ortalama yevmiye verileri üzerinden değil, son aylardaki mücadeleleriyle de değerlendirilmeli. Çukurova'da on binlerce tarım işçisi, 900 liralık yevmiyenin yetmediğini belirterek, Ekim 2025’te dokuz gün iş bıraktı ve günlük ücretin 1.500 liraya çıkarılmasını talep etti.

Grevin ardından işçiler, 1 Ekim-31 Aralık 2025 arasında 1,200 lira, 1 Ocak-1 Ağustos 2026 arasında ise 1,500 lira yevmiye konusunda anlaştı. Ancak 2026 yılının başında 1.500 liralık ücret üzerinden çalışmaya başlayan işçilerin yevmiyesi daha sonra yeniden düşürüldü. Ziraat odalarının 14 Şubat 2026'da imzaladığı yeni protokolle, günlük ücret 1,385 lira olarak belirlendi.