Afgan tıp öğrencileri, PMDC'nin geri gönderme talimatlarını mahkemeye taşıdı

Lahore'da 13 Afgan tıp öğrencisi, Perşembe günü Pakistan Tıp ve Dişhekimliği Konseyi'nin (PMDC) talimatlarına karşı bir dizi dava açtı. Öğrenciler, PMDC'nin Afganistan'a döndürülmeleri için verdiği talimatları hukuksuz buldu. Yedi kadın ve altı erkek öğrenci, Avukat Asad Jamal aracılığıyla dava açtı.

Öğrenciler, King Edward Tıp Üniversitesi, Şeyh Halife Bin Zayed Al Nahyan Tıp ve Dişhekimliği Koleji ve Hizmetler Tıp Bilimleri Enstitüsü gibi farklı kurumlarda eğitim görüyordu. Başvuruda bulunan öğrenciler, PMDC tarafından okullarından atıldıklarını belirtti. PMDC, 2023 Pakistan Tıp ve Dişhekimliği Konseyi Yasası çerçevesinde en üst düzenleyici otorite olarak hareket ettiğini savunsa da, öğrenciler bu yetkinin hukuken geçerli olmadığını iddia etti.

Öğrenciler, PMDC'nin yetkilerinin Anayasa ve Pakistan'ın uluslararası hukuki yükümlülükleri ile sınırlı olması gerektiğini öne sürdü. 2023 Yasası'nın ve anayasal ile uluslararası ilkelerin, özellikle de yıllarını tıp eğitimine harcamış olan öğrenciler aleyhine keyfi hareket etmeye izin vermediğini belirttiler.

Başvuran öğrencilerin çoğu, Yükseköğretim Komisyonu (HEC) tarafından desteklenen Allama İqbal Bursası kapsamında burs alıyor. HEC, Temmuz 2025'te, Pakistan'a eğitim için gelen yaklaşık 350 Afgan öğrenci için bir resepsiyon düzenlemişti. Başvuranlardan Nilofar Nikzad, Afganistan'da iki yıllık tıp eğitimi tamamladığını, ancak Taliban'ın kadınların eğitimine yönelik kısıtlamaları nedeniyle eğitimini bırakmak zorunda kaldığını ifade etti.

Öğrenciler, PMDC'nin talimatları nedeniyle yurtlarından aniden tahliye edildiklerini ve akademik geleceklerinin belirsizliği içinde konaklama sorunuyla karşı karşıya kaldıklarını söyledi. PMDC'nin talimatlarının, Pakistan genelindeki Afgan tıp öğrencileri arasında önemli bir kaygıya yol açtığını ve son çare olarak mahkemeye başvurmalarına sebep olduğunu belirttiler.

Öğrenciler, LHC'den 31 Temmuz ve 1 Eylül'de verilen iki PMDC talimatını incelemesini ve bunları 'hukuksuz ve anayasaya aykırı' ilan etmesini talep etti. 'İtiraz edilen kararlar, kadınlar ve Pakistan'da bulunan diğer tüm Afgan öğrenciler aleyhinde ayrımcıdır' ifadelerini kullandı.

Dava, LHC kayıt ofisi tarafından henüz incelenmedi. PMDC, 1 Eylül'de yayımladığı bir bildirimle, Afgan tıp öğrencilerini 'Afganistan'a geri dönmeleri' yönünde yönlendirdi. Ayrıca, tıp ve diş hekimliği fakültelerinin mevcut akademik dönem için Afgan öğrencileri kabul etmesini yasakladı.

Kısa süre sonra sosyal medyada, Lahore'daki kamu sektörü tıp okullarında eğitim gören Afgan vatandaşlarının tahliye edildiğine dair haberler yayıldı. Sağlık bakanlığı yetkililerine göre, İslamabad ile Kabil arasındaki gerginlikler nedeniyle Afgan öğrencilerin Pakistan'daki tıp üniversitelerinden geri gönderilmesine dair 'ilk aşama' kararları alınmıştı.

Afgan öğrencilerin tahliyesine dair sorulara yanıt veren Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Sajjad Haider Khan, 'Geçerli vizesi ve pasaportu olmayan herhangi bir yabancı, Yasadışı Yabancıların Geri Gönderilmesi Planı (IFRP) çerçevesinde geri gönderilecektir' dedi.

Avukat Jamal, X platformunda yaptığı paylaşımda PMDC'nin talimatlarında geçerli vize ile geçersiz kalma arasında ayrım yapılmadığını savundu. Pakistan İnsan Hakları Komisyonu (HRCP), PMDC'nin kararını kınayarak, eğitime yönelik bir politikanın insani bir krize dönüşebileceği uyarısında bulundu.

HRCP, yalnızca Lahore'da yaklaşık 100 Afgan tıp ve diş hekimliği öğrencisinin etkilenebileceğini, bunların arasında 20 ila 40 kadının bulunduğunu tahmin etti.