Almanya, yeni savunma planıyla dikkat çekiyor

Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'yı işgali, Almanya'nın uzun yıllardır sürdürdüğü temkinli savunma politikasını köklü şekilde değiştirdi. Berlin yönetimi, askeri harcamalarını hızla artırarak yalnızca tank ve füze satın almakla kalmayacak, aynı zamanda yapay zekâ, insansız sistemler ve askeri teknoloji geliştiren girişimlere de yatırım yapmayı planlıyor. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından güvenliğini büyük ölçüde ABD ve NATO'ya emanet eden Almanya, uzun yıllar boyunca savunma bütçesini sınırlı tutmuştu. Bu süreçte Bundeswehr'in personel sayısı azalmış, silah tedarik süreçleri yavaşlamış ve mühimmat stokları gerilemişti. Ukrayna savaşı, Alman ordusunun eksikliklerini gözler önüne serdi. Berlin yönetimi; mühimmat, hava savunma sistemi, zırhlı araç ve operasyonel personel konularında ciddi açıklarla karşı karşıya kalmış durumda. Bu durum üzerine dönemin Başbakanı Olaf Scholz, “Zeitenwende” (Dönüm Noktası) adını verdiği yeni savunma stratejisini duyurdu ve Bundeswehr'i modernize etmek amacıyla 100 milyar euroluk özel bir savunma fonu oluşturdu. Hükümet değişmesine rağmen savunma politikası hız kesmeden devam etti. Başbakan Friedrich Merz döneminde askeri yatırımlar daha da hızlandı. Almanya'nın temel savunma bütçesinin 2026 yılında 82,2 milyar eurodan 2027'de 109 milyar euroya yükselmesi planlanıyor. Ukrayna'ya yapılan yardımlar ve diğer güvenlik harcamalarıyla birlikte toplam savunma harcamasının 130,1 milyar euroya ulaşması bekleniyor. Berlin yönetimi, 2026-2030 döneminde savunma alanına yaklaşık 783,8 milyar euro kaynak ayırmayı hedefliyor ve savunma harcamalarının milli gelire oranının 2029'dan itibaren yüzde 3,5'e çıkarılması öngörülüyor. Almanya'nın askeri harcamaları son on yılda dikkat çekici biçimde arttı. 2016 yılında 36,1 milyar euro olan savunma bütçesi, 2025 itibarıyla 100,7 milyar euroya yükselecek. En sert artış ise Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesiyle yaşandı ve yalnızca üç yılda savunma harcamaları yaklaşık yüzde 89 arttı. Almanya'nın yeni stratejisi, yalnızca daha fazla silah satın almakla sınırlı değil. Berlin yönetimi, savunma teknolojileri geliştiren girişim şirketlerine doğrudan yatırım yapacak yeni bir mekanizma kurmaya hazırlanıyor. Böylece devlet, gerekli gördüğü şirketlerin hisselerini satın alarak ortak olabilecek. Reuters'ın aktardığına göre uygulamanın amacı, savunma sanayisini güçlendirmek ve yeni teknoloji şirketlerinin büyümesini hızlandırmak. Henüz yatırım bütçesi açıklanmasa da fonların; yapay zekâ, insansız hava araçları, askeri robotlar ve diğer savunma teknolojileri geliştiren girişimlere yönlendirilmesi planlanıyor. Financial Times'ın haberine göre devlet bankası KfW de yatırım sürecinde aktif rol üstlenecek. Ayrıca hükümet, vergi teşvikleri sağlayacak, lisans süreçlerini hızlandıracak ve teknoloji şirketlerinin savunma ihalelerine erişimini kolaylaştıracak. Berlin'in bu adımı atmasının temel nedenleri arasında, Ukrayna savaşı ile modern savaş teknolojilerinin geleneksel silah üretiminden çok daha hızlı geliştiği gerçeği bulunuyor. Yapay zekâ destekli yazılımlar, insansız hava araçları ve robotik sistemler savaş alanında belirleyici hale geldi. Diğer bir neden ise ABD'nin Avrupa'nın güvenliğine yönelik uzun vadeli taahhütleri konusunda oluşan belirsizlik. Donald Trump yönetiminin Avrupa ülkelerinin savunma yükünü daha fazla üstlenmesi gerektiği yönündeki yaklaşımı, Almanya'yı kendi savunma kapasitesini güçlendirmeye yöneltti. Ukrayna, yeni teknolojilerin test sahasına dönüştü. Savaş, Avrupa'daki savunma girişimlerine büyük ivme kazandırdı. Almanya merkezli Helsing, yapay zekâ destekli savaş sistemleri geliştirirken, ARX Robotics, keşif, lojistik ve tehlikeli görevlerde kullanılabilen insansız kara araçları üretiyor. Her iki şirketin teknolojileri de Ukrayna'da kullanılıyor ve savaş alanı, yeni nesil askeri teknolojiler için gerçek zamanlı bir test ortamına dönüşmüş durumda. Küçük teknoloji şirketlerinin en büyük avantajı ise hız. Yazılım güncellemeleri ve yeni sistemler birkaç ay içinde geliştirilebilirken, geleneksel savunma şirketlerinde benzer süreçler yıllar sürebiliyor. Alman hükümeti, savunma teknolojisi geliştiren şirketlerin yabancı yatırımcılara satılmasını engellemeyi de hedefliyor. Çünkü birçok girişim, büyüme aşamasına geldiğinde ABD'li yatırımcılardan sermaye buluyor. Bu durum, geliştirilen teknolojilerin zamanla yurt dışına taşınması riskini artırıyor. Berlin yönetimi, doğrudan yatırım yaparak hem kritik teknolojileri hem de üretim kapasitesini ülke içinde tutmayı amaçlıyor. Bu kapsamda 2021 yılında başlatılan Gelecek Fonu'nun da 2030 sonrasına kadar uzatılması planlanıyor. Startup yatırımları, Almanya'nın kapsamlı askeri dönüşüm planının yalnızca bir parçası. Temmuz 2026'da Berlin, ABD'den Tomahawk seyir füzeleri ile Typhon kara konuşlu füze sistemlerini satın almak için anlaşma yaptı. Aynı dönemde Lockheed Martin ve Rheinmetall, ATACMS taktik balistik füzelerinin Almanya'da üretilmesi konusunda iş birliği anlaşması imzaladı. Eğer bu anlaşma hayata geçerse Almanya, ABD dışında ATACMS üreten ilk ülke olacak. Öte yandan Alman Donanması için lazer silah sistemleri geliştiriliyor ve Rheinmetall ile MBDA'ya bu kapsamda yüz milyonlarca euroluk sözleşmeler verildi. Berlin ayrıca Fransa ile savunma iş birliğini de genişletiyor. Alman askerleri, ilk kez Fransız öncülüğündeki nükleer tatbikatlara katılacak. Ancak büyük bütçe tek başına yeterli olmayacak. Almanya'nın savunma dönüşümünün önünde önemli engeller var. Altı adet F126 fırkateyn projesi, maliyetlerin yaklaşık 10 milyar eurodan 18 milyar euronun üzerine çıkması ve yaşanan gecikmeler nedeniyle iptal edildi. Hükümet, projeye iptal öncesinde yaklaşık 2,3 milyar euro harcadı. Bu gelişme, yüksek bütçelerin tek başına hızlı silah üretimi anlamına gelmediğini bir kez daha ortaya koydu. Berlin yönetimi, özellikle insansız hava araçları, robotik sistemler, sensörler ve askeri yazılım geliştiren girişimlerin savunma sanayisinin geleceğinde kritik rol oynayacağını düşünüyor. Uzmanlara göre Almanya'nın yeni savunma stratejisi, Ukrayna savaşının Avrupa'da yarattığı en büyük jeopolitik dönüşümlerden birini yansıtıyor. Uzun yıllar boyunca askeri harcamalarını sınırlayan ülke, bugün yüz milyarlarca euroluk savunma bütçeleri ayırıyor, uzun menzilli füze sistemleri satın alıyor ve ilk kez savunma teknolojisi geliştiren startup'lara doğrudan yatırım yapmaya hazırlanıyor.