Almanya'da Meta akıllı gözlüklere satış yasağı talebi

HateAid adlı Alman sivil toplum örgütü, Meta, Ray-Ban, Oakley ve bazı gözlük satıcıları hakkında suç duyurusunda bulundu. Duyuru, Almanya'nın İnternet Suçlarıyla Mücadele Merkezi'ne yapıldı. Örgüt, Ray-Ban Meta Wayfarer yapay zekâlı gözlüklerin satışının yasaklanmasını istiyor.

HateAid, bu gözlüklerin Almanya'nın Telekomünikasyon, Dijital Hizmetler ve Veri Koruma Kanunu'nu ihlal ettiğini savunuyor. Örgüt, gözlüklerin normal modellere ayırt edilemez şekilde benzediğini belirtti. Almanya'da 41 milyon kişinin gözlük kullandığına dikkat çekti.

Bu durumun görüntü temelli dijital şiddete yol açabileceği ve fark edilmeyen bir gözetleme aracına dönüşebileceği iddia edildi. Almanya'da kamu alanında fotoğraf çekme kuralları birçok Avrupa ülkesinden daha katı. Panoramik görüntüler ve kamuya açık etkinliklerin kaydedilmesine izin veriliyor.

Ancak kişilerin önceden onayı olmadan fotoğraf veya video çekilmesi yasak. Diğer Avrupa ülkelerinde ise kötü niyetli, ticari veya gözetleme amaçlı kullanılmadığı sürece yoldan geçenlerin kaydedilmesine izin veriliyor. Avrupa Birliği'nin veri koruma kurallarını uygulamada parçalı yaklaşımı uzun zamandır eleştiriliyor.

HateAid'in dilekçesi öncelikle Ray-Ban Meta yapay zekâlı gözlüklerin Almanya'da satışının tamamen yasaklanmasını talep ediyor. İkinci talep, gözlüklerin güvenlik açısından tasarımının iyileştirilmesi. Gözlüklerin kamera açıkken sürekli yanıp sönen beyaz LED ışığı zaten bulunuyor.

Örgüt, kameraların renk kodlaması ile belirgin hale getirilmesini önerdi. Üçüncü talep, mağdurların kendi başlarına bırakılmamasını istiyor. Örgüt, akıllı gözlüklerin yasaklanmasını kadınlara yönelik artan dijital şiddetle ilişkilendiriyor.

Avrupa'da kadınlara yönelik fiziksel ve psikolojik şiddetin yükseldiği belirtiliyor. 2024'te Almanya, Fransa ve İsveç'te kaydedilen cinsel şiddet ve tecavüz suçlarında en keskin artış yaşandı. Almanya'da kadınların yüzde 30'u partnerinden psikolojik şiddet gördüğünü, yüzde 32'si işte cinsel tacize uğradığını, yüzde 14'ü ise takip edildiğini bildirdi.

2025 Economist Intelligence Unit raporuna göre kadınların yalnızca dörtte biri çevrimiçi tacizi bildiriyor. Yüzde 14'ü bunu kolluk kuvvetlerine iletiyor. Yüzde 78'i ise çevrimiçi taciz, doxing ve kimliğe bürünme gibi durumlara karşı mücadele seçeneklerinden habersiz.