AR-GE vergi teşviki geçen yıl 169 milyar 33 milyon lira oldu

Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin dolaylı AR-GE teşviklerini açıkladı. AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviki 2024 yılında 105 milyar 977 milyon lira oldu. Geçen yıl yüzde 59,5 artış yaşandı ve tutar 169 milyar 33 milyon lira olarak kayıtlara geçti. - DESTEK DAĞILIMI - Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimler en fazla gelir vergisi stopaj desteğinden faydalandı.

Bu tutar 86 milyar 105 milyon lira olarak gerçekleşti. Gelir vergisi stopaj desteğini 81 milyar 63 milyon lirayla kurumlar vergisi izledi. Destekler arasında 1 milyar 725 milyon lira gelir vergisi ve 141 milyon lira katma değer vergisi desteği yer aldı.

Beyan edilen AR-GE harcamalarına göre sağlanan dolaylı teşviklerin yüzde 50,9'u gelir vergisi stopaj desteğinden geldi. Teşviklerin yüzde 49,1'lik kısmı ise kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV teşviklerinden oluştu. - SEKTÖREL DAĞILIM - AR-GE faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinden yararlanan girişim sayısı 2025 yılında 11 bin 835 oldu.

Teşvikler için beyanname veren girişimler ana faaliyetlerine göre incelendi. İlk sırayı 6 bin 98 girişimle bilgi ve iletişim aldı. İkinci sırada 2 bin 421 girişimle imalat sanayi yer alırken, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörü 1627 girişimle üçüncü oldu.

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 43 milyar 227 milyon lira oldu. Söz konusu teşvik tutarının yüzde 71,2'si bilgi ve iletişim sektörüne ait oldu. İmalat sektörü yüzde 14,5, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörü ise yüzde 5,9 oranında pay aldı. - KANUN KAPSAMLARI - 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi AR-GE teşvik tutarı 39 milyar 561 milyon lira olarak gerçekleşti.

Teşvik tutarının yüzde 72,9'undan imalat sektörü yararlandı. Bilgi ve iletişim sektörünün payı yüzde 14,7, finans ve sigorta faaliyetleri sektörünün payı yüzde 4,1 oldu. Gelir ve kurumlar vergisi kapsamında sağlanan AR-GE desteğinden geçen yıl 7 bin 87 girişim yararlandı.

Bu girişimlerin 5 bin 321'i 4691 sayılı Kanun, 1766'sı ise 5746 sayılı Kanun kapsamında destek aldı. Yararlanıcı girişimlerin yüzde 75,1'i ilk kanun kapsamında yer aldı. İkinci kanun kapsamında destek alanların oranı yüzde 24,9 olarak kayıtlara geçti. - FAALİYET ALANLARI - İmalat sektöründe faaliyet gösteren girişimlerin yüzde 82,1'i 5746 sayılı Kanun'dan yararlandı.

Aynı sektördeki girişimlerin yüzde 17,9'u 4691 sayılı Kanun'u tercih etti. Bilgi ve iletişim sektöründeki girişimlerin yüzde 84,1'i 4691 sayılı Kanun kapsamında gelir ve kurumlar vergisi desteği aldı. Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründeki girişimlerde bu oran yüzde 81,1 oldu.

Aynı sektörlerde 5746 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanan girişimlerin oranları sırasıyla yüzde 15,9 ve yüzde 18,9 olarak belirlendi. 2025 yılında girişimler 86 milyar 105 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlandı. 5746 sayılı Kanun kapsamında 3 bin 88 girişim 37 milyar 290 milyon lira stopaj teşviki aldı.

4691 sayılı Kanun kapsamında ise 8 bin 244 girişim 48 milyar 815 milyon lira gelir vergisi stopaj teşvikinden faydalandı. - KOBİ VE BÜYÜK ÖLÇEKLİ GİRİŞİMLER - Dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanan girişimler büyüklük gruplarına göre ele alındı.

11 bin 835 girişimin yüzde 89,5'i KOBİ olarak kayıtlara geçti. Girişim sayısı bakımından AR-GE teşviklerinden yararlanan büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 10,5 oldu. Bu girişimler dolaylı AR-GE teşviklerinin yüzde 61,8'inden yararlandı.

KOBİ'lerin dolaylı AR-GE teşviklerinden yararlanma oranı yüzde 38,2 olarak gerçekleşti. KOBİ'lere sağlanan toplam dolaylı AR-GE teşvik miktarı 64 milyar 596 milyon lira oldu.

Sağlanan bu tutarın yüzde 61,1'i orta ölçekli girişimlere gitti. Küçük ölçekli girişimlerin payı yüzde 32,1, mikro ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 6,8 olarak tespit edildi.