Asılı tabutların gizemi çözüldü

Nature Communications dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Çin’in farklı bölgelerindeki asılı tabutların gizemini çözdü. Araştırmacılar, Yunnan, Sichuan, Guangxi, Fujian, Hunan, Jiangxi ve Zhejiang başta olmak üzere birçok bölgede yüzlerce asılı tabut tespit etti; geleneğin bilinen en eski örneklerinin ise yaklaşık 3 bin 400 ila 3 bin 500 yıl önce Fujian eyaletindeki Wuyi Dağları'na yerleştirildiği düşünülüyor.

Çalışmada, Çin'deki dört farklı asılı tabut alanından alınan 11 kişinin antik genomu incelendi. Araştırmacılar, bu verileri Yunnan eyaletindeki Qiubei bölgesinde yaşayan 30 Bo bireyinin genomuyla karşılaştırdı. Yapılan genetik modellemeler, günümüzdeki Bo topluluğunun genetik yapısında eski asılı tabut topluluklarının önemli bir payı olduğunu gösterdi. Çalışmaya göre, bazı Bo gruplarında eski Yunnan asılı tabut topluluklarıyla bağlantılı genetik mirasın oranı yüzde 43,4 ile yüzde 79,3 arasında değişiyor.

Asılı tabut geleneği, ölülerin toprağa gömülmesi yerine ahşap tabutlara konularak yüksek kayalıklardaki oyuklara, mağaralara veya kayalara sabitlenen ahşap desteklerin üzerine yerleştirilmesiyle uygulanıyordu. Bu ilginç cenaze geleneği, Güney Çin’in yanı sıra Güneydoğu Asya’nın farklı bölgelerinde de görülmekte ve geçmişi binlerce yıl öncesine uzanmaktadır.

Tarihi Çin kayıtları bu uygulamanın Bo halkıyla ilişkili olduğunu belirtirken, Bo topluluğunun Ming Hanedanlığı'nın sonlarına doğru tarih kayıtlarından büyük ölçüde kaybolması nedeniyle bu bağlantıyı doğrudan kanıtlamak mümkün olmamıştı. Ancak antik DNA analizleri, tarihsel kayıtlardaki bağlantıyı genetik verilerle destekledi.

Araştırmada incelenen kalıntıların yaklaşık 660 ila 2 bin 490 yıl öncesine ait olduğu belirlendi. Genetik analizler, hem eski asılı tabut topluluklarının hem de günümüzde yaşayan Bo halkının, Güneydoğu Asya'nın kıyı kesimlerindeki Neolitik dönem topluluklarıyla güçlü genetik bağlantılar taşıdığını gösterdi.

Araştırmacılar, çalışmayı sadece Çin ile sınırlı tutmayarak Tayland’ın kuzeybatısındaki Pang Mapha bölgesinde bulunan kütük tabut alanlarından çıkarılan 4 antik bireyin genomunu da inceledi. Bu bölgelerdeki kalıntılarda ortak genetik bileşenlerin bulunması, cenaze geleneğinin daha geniş bir coğrafi ve kültürel ağın parçası olabileceğini ortaya koydu.

Ayrıca, yaklaşık 1200 yıl önce asılı tabut topluluklarının Çin’in kuzeydoğusundaki ve Sarı Nehir çevresindeki topluluklarla da temas kurduğuna ilişkin genetik izler tespit edildi. Bu durum, sarp ve ulaşılması güç bölgelerde yaşayan toplulukların sanıldığı kadar izole olmadığını gösteriyor.

Asılı tabut geleneği zamanla ortadan kalkarken, Bo halkının da uzun süre tarih sahnesinden silindiği düşünülüyordu. Ancak yeni DNA sonuçları, Yunnan’da yaşayan Bo topluluğunun, bu eski cenaze geleneğini uygulayan insanlarla önemli ölçüde genetik bağlılık taşıdığını ortaya koydu. Böylece yüzyıllardır kayalıkların üzerinde duran tabutların arkasındaki topluluğa ilişkin en güçlü bilimsel kanıtlar elde edilmiş oldu.