Beyrut liman patlamasının yıl dönümünde ailelerden adalet çağrısı

Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta, limanda meydana gelen büyük patlamanın altıncı yıl dönümü nedeniyle kurbanların aileleri salı günü liman sahasında toplandı. Ülkede uzun süredir devam eden yetkili cezasızlığına dikkat çeken aileler, adalet ve sorumluların hesap vermesini talep etti.

Olayda hayatını kaybeden oğlu Ahmad'ı anmak için limandaki buluşmaya katılan Hiyam Al-Bikai, şu ana kadar adalet sağlanmadığını, kimsenin hesap vermediğini ve tutuklanan olmadığını belirtti. Son derece acı verici bir yıl dönümü yaşadıklarını ve yaralarının kapanmadığını ifade etti.

4 Ağustos 2020 tarihindeki dev patlama sonucunda 220'den fazla insan hayatını kaybetti, 6 bin 500'den fazla kişi yaralandı ve başkentin geniş bölümleri adeta harabeye döndü. Lübnan makamları, facianın üst düzey yetkililere yapılan defalarca uyarıya rağmen tonlarca amonyum nitrat gübresinin yıllarca gelişigüzel depolandığı bir depolar bölgesindeki yangın nedeniyle çıktığını açıklamıştı. Ancak olayla ilgili bugüne kadar hiç kimse sorumlu tutulmadı.

Çocuklarının nasıl öldüğünü, nitratı kimin getirdiğini, kimin depoladığını ve patlamaya kimin sebep olduğunu öğrenmek için iddianameyi beklediklerini dile getiren Bikai, herhangi bir kişiye koruma sağlanmaksızın tam iddianamenin çıkarılmasını istediğini kaydetti. Mart ayında bir adli yetkili, aralarında mevcut ve eski siyasetçilerin, güvenlik ve askeri yetkililerin ile kamu görevlilerinin bulunduğu yaklaşık 70 şüpheli hakkındaki soruşturmanın soruşturma hakimi Tarek Bitar tarafından tamamlandığını bildirdi.

Bitar, dosyayı görüşünü sunması ve ardından iddianameyi hazırlamak üzere kendisine geri göndermek üzere başsavcıya sevk etti. Dosya halen başsavcılıkta bulunuyor ve Lübnan'da bu konuyla ilgili tutuklu kimse yer almıyor.

Salı günkü anma töreninde açıklama yapan Adalet Bakanı Adel Nassar, savcılığın yanıtını hazırladığını belirtti. 60 ila 90 günlük bir süre içerisinde dosyanın soruşturma hakimine geri döneceğini ve hakimin iddianameyi düzenleyeceğini beklediklerini aktaran Nassar, bu adımın davanın başlamasının önünü açacağını ifade etti. Bu büyüklükteki bir suç karşısında gerçeğin ortaya çıkmasının ve adaletin yerini bulmasının kurbanların ve Lübnan halkının hakkı olduğunu vurguladı.

Pazartesi günü Lübnan Devlet Başkanı Joseph Aoun, iddianamenin yayımlanmasının artık ertelenemez bir zorunluluk olduğunu ifade etti. Başbakan Nawaf Salam ise pozisyonu ne olursa olsun hiçbir yetkiliye koruma sağlanmayacağını taahhüt etti. Dava, İran destekli Hizbullah'ın Bitar'ın görevden alınması için kampanya yürütmesi ve Bitar'ın görevden alınması amacıyla açılan onlarca dava nedeniyle siyasi ve hukuki çekişmelerle kilitlenmişti.

Öte yandan Birleşmiş Milletler (BM), patlamanın yıl dönümünde faillerden hesap sorulması çağrısında bulundu. BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq, kurbanlar ve Lübnan halkı için hesap verebilirliğin sağlanması ve adaletin yerini bulması adına çabaların yenilenmesi çağrısı yaparken; BM Lübnan Özel Koordinatörü Jean Arnault'un da yargı süreçlerini ilerletmek için çabaların iki katına çıkarılması gerektiği düşüncesini paylaştığını aktardı.

İsrail ile Hizbullah arasında 2023-2024 yıllarında gerçekleşen ve grubu zayıflatan savaşın ardından Lübnan'daki güç dengesinin değişmesiyle Aoun ve Salam göreve gelmiş, Bitar da geçen yıl soruşturmalarına yeniden başlamıştı. Bitar'ın çalışmasına yönelik seyahat yasağının kaldırılması dahil olmak üzere birçok yasal engel de bu süreçte ortadan kalktı. Kurbanların aileleri adalet talebinden vazgeçmedi.

Patlama anında depoda çıkan yangın göreve gönderilen ve hayatını kaybeden itfaiyeciler arasında bulunan kardeşi Joe'yu yitiren 32 yaşındaki William Noun, büyük suçun bu yerde işlendiği için bugün burada bulunduklarını söyledi. Kardeşinin kalıntılarından bir parça bulana kadar cehennem gibi geçen 10 gününü bu alanda geçirdiğini anlatan Noun, soruşturmanın sonunda olduklarını ve gerçeği öğrenmek için iddianameyi beklediklerini kaydetti.