Biosphere 2 deneyinde oksijen krizi yaşandı

1991 yılında, Arizona çölünün ortasında büyük bir cam yapı olan Biosphere 2 inşa edildi. Bu proje, Dünya’nın küçük bir kopyasını yaratmayı ve insanlığın Mars’ta nasıl yaşayacağını test etmeyi amaçlıyordu. 200 milyon dolara mal olan deney için seçilen 4 erkek ve 4 kadın, dış dünyadan tamamen izole olarak bu yapıya kapandılar. İki yıl boyunca dışarıdan hiçbir yardım veya yiyecek almayacaklardı. Başlangıçta her şey yolunda gidiyordu. Ancak kısa süre içinde, içeride oksijen seviyesinin azaldığına dair endişeler ortaya çıktı. Deneyin üzerinden bir yıl geçmişti, içerideki atmosferin aniden değiştiği görüldü. Katılımcılar, sürekli yorgunluk, konuşma zorluğu ve uyku apnesi gibi sorunlar yaşamaya başladılar. Yapılan ölçümler, atmosferdeki oksijen seviyesinin normal %21'den, %14,5’e düştüğünü gösterdi. Bu, oksijenin az olduğu yüksek rakımlı bir dağda yaşamak gibiydi. Oksijenin neden azaldığı ise belirsizdi. Bilim insanları, durumun sebebini araştırmak için haftalarca çalıştılar. Normal bir ekosistemde oksijen azalırken karbondioksit seviyesinin yükselmesi beklenirdi. Ancak içerideki karbondioksit seviyesi normal görünüyordu. Sonunda ortaya çıkan gerçek, doğanın insan zekasıyla dalga geçtiğiydi. Suçlu olarak aşırı zengin toprak ve çiğ beton belirlendi. Bilim insanları, tarım arazisini verimli hale getirmek için tonlarca organik gübre eklemişti. Bu durum, topraktaki mikropların hızla üremesine yol açtı. Milyarlarca mikrop, içerideki oksijeni emiyor ve karbondioksit üretiyordu. Normalde bu karbondioksit artışı sensörler tarafından algılanırdı. Fakat yapıdaki beton, havadaki karbondioksiti emip onu gizliyordu. Bu şekilde, mikroplar oksijeni tüketiyor, beton ise karbondioksiti saklıyordu. Oksijen krizinin etkileri sadece insanları etkilemekle kalmadı. Tozlaşmayı sağlayan arılar ve sinekler yok oldu. Hamamböceği ve karınca popülasyonu patladı. Ağaçlar, rüzgâr olmadığı için odun liflerini güçlendiremedi ve ağırlıkları altında kırılmaya başladı. Sekiz insanın hayatı tehlikeye girince, dışarıdan içeriye gizlice oksijen pompalanmak zorunda kalındı. Böylece, dış dünyadan bağımsız olma kuralı ihlal edilmiş oldu. Deney başarısızlıkla sonuçlandı. Bugün Biosphere 2 hala Arizona'da durmakta ve Arizona Üniversitesi tarafından bir araştırma merkezi olarak kullanılmaktadır. Bu 200 milyon dolarlık deney, insanlığa önemli bir ders vermiştir; Dünya’nın ekosistem dengesi son derece karmaşık ve hassastır. En gelişmiş teknolojiyle bile onun küçük bir kopyasını hatasız bir biçimde inşa etmek mümkün değildir. Mars’a gitmeden önce, üzerinde yaşadığımız Dünya’yı korumamız gerektiği bir kez daha kanıtlanmıştır.