BM Kadın Birimi, Gazze'de kadınların hane reisliği oranının arttığını açıkladı

Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women), Gazze'de kadınların hane reisi olduğu 86 bin 290 hane bulunduğunu açıkladı. Önceki verilere göre savaş öncesinde her dokuz haneden birinin kadınlar tarafından yönetildiği belirtilirken, bu oranın Ekim 2023'ten itibaren iki katına çıktığı kaydedildi.

Rapora göre, kadınların hane reisliğindeki artış, savaşın aile yapıları üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Bu kadınların, ölen, kayıp ya da ağır yaralı kişilerin eşleri olduğu ifade edildi. UN Women Arap Devletleri Bölge Direktörü Moez Doraid, kadınların savaş koşullarında ailelerinin geçimini sağlama, koruma ve temel ihtiyaçlarını karşılama gibi sorumlulukları tek başına üstlendiğini belirtti.

Doraid, "Acı ve ıstırap bir eşin, babanın veya sevilen birinin kaybının çok ötesine uzanıyor. Gazze'de hane reisliğini üstlenen kadınlar, felaket koşullarında ailelerini destekleme, koruma ve geçindirme sorumluluğunun tamamını omuzlarında taşıyor" dedi. Raporda, İsrail'in hava saldırıları ve kara operasyonları sonucu on binlerce Filistinlinin hayatını kaybetmesinin ardından kadınların aileleriyle ilgili kritik kararları tek başlarına almak zorunda kaldığı ifade edildi.

Kadınların gıda ve barınma imkanlarına erişim, insani yardım temini, sınırlı kaynakların yönetimi ve aile bireylerinin bakımı gibi sorumlulukları üstlendiği belirtildi. Bu durumun kadınların gelire, mülkiyete, resmi belgelere, hizmetlere ve karar alma mekanizmalarına erişimindeki eşitsizliklerle daha da ağırlaştığı kaydedildi.

Gazze'deki devam eden bombardımanlar, insani yardıma erişimdeki kısıtlamalar, güvenli su, gıda, hijyen malzemeleri ve hayati hizmetlerdeki ciddi eksiklikler kadınların üzerindeki yükü artırdı. Kadınların hane reisi olduğu hanelerin erkeklerin hane reisi olduğu hanelere kıyasla daha zor koşullarla karşılaştığı vurgulandı.

Kadınların hane reisi olduğu hanelerin yüzde 68'inin yeterli barınma imkanından yoksun olduğu, erkeklerin hane reisi olduğu hanelerde ise bu oranın yüzde 55 olduğu belirtildi. Ayrıca, kadınların hane reisi olduğu hanelerin yüzde 74'ünün evlerinin hasar gördüğü veya yıkıldığı, erkeklerin hane reisi olduğu hanelerde ise bu oranın yüzde 67 olduğu ifade edildi.

Raporda, kadınların hane reisi olduğu ailelerin Ekim 2023'ten bu yana ortalama sekiz kez yerinden edildiği, erkeklerin hane reisi olduğu ailelerde ise bu sayının yedi olduğu aktarıldı. Kadınların hane reisi olduğu hanelerin üçte ikisinin hayatta kalabilmek için acil nakit yardımına ihtiyaç duyduğu belirtildi.

Güvenlik ve korunmaya ilişkin endişelerin de kadınların hane reisi olduğu ailelerde daha yüksek olduğu ifade edildi. Kadınların hane reisi olduğu hanelerin yaklaşık beşte biri güvenlik ve korunma endişesi bildirirken, erkeklerin hane reisi olduğu hanelerde bu oran 12'de bir olarak gerçekleşti.

UN Women, Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen Gazze'de Filistinlilerin öldürülmeye devam ettiğini duyurdu. Kuruluşun verilerine göre, ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girdiği Ekim 2025'ten 28 Temmuz 2026'ya kadar Gazze'de 246 kadın ve kız çocuğu hayatını kaybetti.

Ölenlerin 137'sinin kadın, 109'unun ise kız çocuğu olduğu belirtildi. Bu durum, söz konusu dönemde Gazze'de her hafta ortalama altı kadın veya kız çocuğunun öldüğünü gösteriyor.

Doraid, kadınların hane reisi olduğu ailelerin karşılaştığı koşulların dikkate alınması gerektiğini belirterek, ateşkesin tam olarak uygulanması ve insani yardımın ihtiyaç sahiplerine engellenmeden ulaştırılması çağrısında bulundu.

Ayrıca, insani yardımın kadın ve kız çocuklarının, özellikle de hane reisi olan kadınların ihtiyaçları dikkate alınarak şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti.

UN Women, Gazze'de kadınların öncülük ettiği kuruluşlar ve kadın hakları örgütleriyle iş birliği yaparak ihtiyaç sahiplerine hayat kurtarıcı yardım ulaştırılmasına destek verdi.