BM'de Suriye'nin nükleer dosyası gündeme alındı

Suriye'de 27 Kasım 2024'te yeni bir süreç başladı. Esad rejiminin düşmesiyle muhaliflerin ilerleyişi hız kazandı. Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Ofisi'nde 7-11 Eylül tarihleri arasında düzenlenecek Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu toplantısı öncesinde, Suriye tarafından "Suriye'nin nükleer dosyasına ilişkin brifing" gerçekleştirildi.

Bu brifingde, UAEA yetkililerinin Suriye'de devrik Esad rejiminden kalan nükleer malzemelerle ilgili bulguları değerlendirildi. Türkiye'nin BM Viyana Ofisi Nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Mustafa Kibaroğlu, yapılan bilgilendirme toplantısında, "Bu brifing, yeni Suriye hükümetinin eski rejimden miras kalan nükleer dosyayı, UAEA nezdinde kapatma arzusunun açık bir kanıtı" dedi.

Kibaroğlu, Türkiye'nin Suriye'nin UAEA ile olan işbirliğine büyük önem atfettiğini vurguladı. UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi'nin 17-18 Ağustos tarihlerinde Suriye'yi ziyaret ettiğini memnuniyetle karşıladığını belirten Kibaroğlu, Türkiye'nin Suriye hükümetinin uluslararası toplumla normalleşme çabalarını desteklediğini ifade etti.

Kibaroğlu, son raporun Suriye'nin, UAEA'ya nükleer tesisler ve malzemelerle ilgili bilgi sunarak durumu düzeltmek için önlemler aldığını gösterdiğini kaydetti. 18 Ağustos'ta Grossi, Şam'da yaptığı açıklamada, Suriye'nin Deyrizor ilinde devrik Beşar Esad rejiminden kalan "birkaç ton nükleer madde" bulunduğunu ve bu alanın denetçilerine açıldığını duyurdu. UAEA'nın üye ülkelere dağıttığı ve basına sızan raporda, müfettişlerin ağustosta Suriye'deki çeşitli sahalarda doğrulama çalışmaları yürüttüğü aktarıldı.

Söz konusu raporda, Esad rejiminin, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamındaki güvence denetimi anlaşması gereği bildirmesi gereken nükleer maddeleri, tesisleri ve faaliyetleri bildirmediği tespit edildi.