COP31 Antalya'da düzenlenecek

1989 yılında Spike Lee'nin yönettiği Do the Right Thing filmi Brooklyn sokaklarında geçen kavurucu bir günü anlatıyordu. Filmde Mookie rolündeki Lee, dünyanın giderek ısınacağını ve su seviyesinin yükseleceğini gösteriyordu. O zamandan bu yana geçen kırk yılda iklim değişikliği tartışmaları arttı.

Dünya ülkeleri her yıl Taraflar Konferansı'nda bir araya geliyor. Bu zirvelere COP adı veriliyor. COP31 bu yıl Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya EXPO Center'da düzenlenecek. Zirveye dünya liderleri, bilim insanları, sivil toplum temsilcileri ve özel sektör temsilcileri katılacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum konuşmasında 2035 hedeflerini sıraladı. Küresel elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılmasını, atık üretim artış hızının yarıya indirilmesini, binalarda enerji kullanım yoğunluğunun yüzde 25 azaltılmasını ve üretimde döngüsel malzeme kullanımının en az yüzde 15'e yükseltilmesini istedi. Kurum ayrıca tüm çocukların ve gençlerin iklim değişikliği ile iklime dirençli tarım eğitimi almasını ve iklim finansmanının daha hızlı ulaşmasını desteklediklerini belirtti. Kurum, artık eyleme geçilmesi gerektiğini vurguladı.

ABD ve Çin küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 40'ından sorumlu. İki ülke de sanayi büyümesini korumak için taahhütlerde çekingen davranıyor. Çin kendini gelişmekte olan ülke olarak tanımlayarak ağır yükümlülüklerden kaçınıyor. ABD ise Çin gibi ekonomilerin katı kurallara uymadıkça anlaşmaları onaylamıyor. Bu durumun faturası emisyon payı yüzde 4'ün altında kalan Afrika'ya çıkıyor. Çad Gölü 1960'lardan beri su yüzeyinin yüzde 90'ından fazlasını kaybetti. Tarım ve hayvancılık çöktü, milyonlarca insan temiz suya ulaşamıyor ve iklim mültecisi haline geldi.

Önceki zirvelerde önemli kararlar alındı. COP3'te 1997 yılında Kyoto Protokolü ile gelişmiş ülkelere yasal bağlayıcı emisyon azaltım hedefleri getirildi. COP21'de 2015 yılında Paris İklim Anlaşması imzalandı ve küresel ısınma 1.5 dereceyle sınırlandırılmaya çalışıldı. COP28'de 2023 yılında Dubai'de fosil yakıtlardan kademeli uzaklaşma ve yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması karara bağlandı.

Türkiye ilk kez bu zirveye ev sahipliği yapacak. Celal Uysal COP31 Antalya Globalis Projesi'nin fikir öncüsü. Uysal, zirvenin Türkiye'nin iklim diplomasisinde uzun vadeli bir dönüşüm yaratmasını amaçladıklarını söyledi. Türkiye'nin yalnızca ev sahibi değil, çözüm üreten ve iş birliklerini yöneten bir rol üstlenmesi gerektiğini belirtti. Antalya'nın turizm ve iklim etkilerini aynı anda yaşaması nedeniyle sembolik önem taşıdığını ekledi. Katılımcıların Antalya'nın sürdürülebilirlik uygulamalarını yerinde görmesini planladıklarını anlattı.

COP zirveleri 1995'ten beri her yıl yapılıyor. 2020 pandemi yılı hariç. COP31, 31'inci toplantı olduğu için bu adı taşıyor. COP kısaltması Conference of the Parties ifadesinden geliyor ve Taraflar Konferansı anlamına geliyor. İlk zirve COP1 1995'te Berlin'de düzenlendi.