Denizli'de tekstilde sürdürülebilirlik ve verimlilik için proje

Doç. Dr. Görkem Gedik öncülüğünde gerçekleştirilen stratejik Ar-Ge projesi, Denizli Teknik Tekstil Merkezi'nin (DTTM) altyapısını kullanarak tekstil sektörünün büyük küresel sorunları olan su ve enerji tüketimi konusunda yenilikçi çözümler geliştirmeyi amaçlıyor. TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamındaki bu çalışma, Türkiye'nin tekstil üretiminde sürdürülebilir yöntemlerle dünya pazarındaki rekabet gücünü artırmayı hedefliyor. TÜBİTAK’ın desteklediği program, yeni bilgiler üretilmesi ve teknolojik problemlerin çözümüne yönelik projeleri desteklemeyi amaçlıyor. Bu bağlamda desteklenen Ar-Ge projesi, akademik bir çalışma olmanın ötesine geçerek sanayinin ithalata bağımlılığını azaltmayı ve ihracat potansiyelini artırmayı hedefleyen somut çıktılar üretmeye odaklanıyor.

Proje, Denizli Ticaret Odası (DTO) tarafından kurulan bölgenin teknoloji üssü olan Denizli Teknik Tekstil Merkezi (TTM) çerçevesinde yürütülmekte. Proje ekibi, akademik bilgi birikimini merkezin teknolojik altyapısıyla birleştirerek Denizli'nin geleneksel ev tekstili üretimini yüksek katma değerli teknik tekstil alanına dönüştürmeyi amaçlıyor. Bu işbirliği, üniversitedeki akademik bilgi birikiminin sahadaki yüksek teknoloji altyapısıyla birleşerek somut sektörel çözümlere dönüşmesini sağlıyor. Proje ekibinde, akademik tarafta Doç. Dr. Görkem Gedik, PAÜ Öğretim Üyeleri Dr. Yağmur Meltem Aydın Kızılkaya ve Öğr. Üyesi Dr. Ece Kalaycı ile Tekstil Mühendisi Ümran Baltalı yer alıyor. Sanayi tarafını temsil eden isim ise Denizli ABİGEM ve DTTM'nin teknik kadrosunda görevli, aynı zamanda Tekstil Mühendisliği yüksek lisans öğrencisi Beyza Ulusoy.

Doç. Dr. Görkem Gedik, tekstil sektörünün geleneksel olarak yüksek su ve enerji tüketimi, önemli miktarda atık oluşumu ve lineer üretim modelleri ile karakterize edilen kaynak yoğun bir iş kolu olduğunu belirtti. Gedik, "Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre tekstil sektörü, malzeme tüketiminden kaynaklanan toplam çevresel etkinin yaklaşık %9'undan sorumlu. Bu durum, sektörün küresel rekabetçiliğini koruması ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması için derin bir dönüşüm sürecine girmesini zorunlu kılıyor. Özellikle su kaynaklarının korunması ve enerji maliyetlerinin düşürülmesi, markalaşma ve itibarın yanı sıra uluslararası pazarda rakiplerle mücadele edebilmek için hayati bir eşik haline geldi" dedi.

Proje kapsamında, Denizli Teknik Tekstil Merkezi'nde, tekstil materyallerinin susuz boyanmasına imkan tanıyan Süperkritik Akışkan Uygulama (Süperkritik CO2 Boyama) makinesi kullanılmakta. Doç. Dr. Gedik, "Bu ileri teknoloji, geleneksel su bazlı boyama işlemlerine kıyasla çok daha az enerji ve kimyasal kullanarak işletme maliyetlerinde %50'ye varan bir düşüş potansiyeli sunuyor. Ayrıca, yüzey aktivasyonunu optimize eden kuru bir teknik olan plazma teknolojisinden de yararlanıyoruz" şeklinde bilgi verdi.

Proje ile poliester liflerin susuz boyanmasında enerji gereksiniminin %20 oranında düşürülmesi planlanmakta. Gedik, "Ayrıca, süreç optimizasyonu sayesinde ekipman maliyetlerinde %15 civarında bir azalma sağlanarak, yüksek teknolojili üretimin KOBİ'ler için daha erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Bu iyileştirmeler, Denizli'deki tekstil işletmelerinin ihracat birim satış fiyatlarını artırarak uluslararası değer zincirlerinde daha üst sıralara tırmanmalarına yardımcı olacaktır. Bu önemli bilimsel çalışma ile Denizli'miz, sürdürülebilir üretim ve yeşil tekstil konusunda küresel bir model olma yolunda ilerlemeye devam ediyor" ifadelerini kullandı.