Diploma notlarında haksızlık iddiası: 100 bin öğrenci mağdur

Hormonlu diploma notlarının yol açtığı başarılı aday mağduriyetini Eğitim Uzmanı İlhan Sevin değerlendirdi. Yazılı ve sözlü sınavlarını kurallarına göre yapan okullardaki öğrencilerin Ortaöğretim Başarı Puanı hak ettikleri ölçüde gelirken, bazı özel ve devlet okullarının öğrencilerine hak etmedikleri yüksek notlar dağıttığı ifade edildi. Bu durumun ciddi bir suistimal olduğu ve eğitimde fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı, okullar arasında eşitlikçi ve ortak not verilmesine yönelik bir standardın bulunmadığı kaydedildi.

Diploma notu şişirilen öğrencilerin YKS sıralamalarında başarılı gençleri 20 ila 30 bin kişi geriye attığı aktarıldı. Fen liseleri ve köklü Anadolu liselerindeki öğrencilerin derslerinin zaten çok ağır olduğu ve yüksek not almakta zorlandıkları belirtildi. Anadolu, özel ve imam hatip liselerinden gelen hormonlu diploma notlu mezunların, başarılı çocuklardan avantajlı duruma geldiği vurgulandı. Bu mağdurlar arasında uzmanların kendi öğrencileri de yer alıyor. 2,2 milyon adayın katıldığı YKS'de ilk 20 bin ile 30 bin arasındaki öğrencilerin, OBP eklenen YKS Sayısal Yerleştirme Sıralaması nedeniyle bir anda 55 bininci sıralara gerilediği bildirildi. Tıp tercihi için ilk 50 bine girme şartı bulunurken, gösterdikleri başarıya rağmen rahatlıkla girebilecekleri tıp fakültelerini OBP eklenince tercih bile edemedikleri ifade edildi. Mühendislikte ise ilk 300 bin sınırının olduğu, OBP puanı eklenince bu sınırın dışına çıktıkları için tercih yapamadıkları kaydedildi. Sıralama şartı aranan tıp, mühendislik, mimarlık, hukuk, eczacılık, diş hekimliği ve öğretmenliği tercih etmek isteyen adayların YKS yapılmadan mağdur olduğu, başarılı öğrencilerin şişirilmiş OBP'ler yüzünden bu yıl tercih yapmayıp sınava yeniden hazırlanmayı seçtiği ve OBP mağduru öğrenci sayısının 100 bine ulaştığı belirtildi.

Sözel puan türünde OBP eklenmeden önce sınavdaki başarısıyla Türkiye 6 bin 475'incisi olup ilk 10 bine giren bir adayın durumu da örnek gösterildi. Bu sıralamayla Boğaziçi ve ODTÜ'de sözel puan türüyle girilen birçok bölümü ve nitelikli üniversitelerin hukuk fakültelerini rahatlıkla kazanabilecek olan, diploma notu 75.8 olan adayın sıralamasının OBP eklenince 14 bin 49 kişi birden gerileyerek 20 bin 524'e düştüğü aktarıldı.

Sayısal puan türünde 40 matematik sorusundan 36'sını, 14 fizik sorusundan 13'ünü, 13 kimya sorusundan 12'sini ve 13 biyoloji sorusundan 13'ünü doğru çözerek Türkiye 15 bin 91'incisi olan bir başka öğrencinin durumu da paylaşıldı. Diploma notu 64.9 olduğu için OBP eklenince başarı sırasının 28 bin 419'a gerilediği, tıp fakültelerine bu yıl 18 bin 584 öğrenci alınacağı ve bu eklemeyle nitelikli bir tıp fakültesine girme şansının çok azaldığı, öğrencinin çaresiz bir şekilde mezuna kalacağı ifade edildi.

Soru-cevap bölümünde OBP puanlarının hesaplanma yöntemi de ele alındı. Ortaöğretim Başarı Puanı'nın, lisedeki 4 yıllık eğitim sonucunda Yılsonu Başarı Puanı ortalamasıyla hesaplandığı, diploma notunun 5 ile çarpılarak OBP'ye ulaşıldığı ve bu puanın YKS'ye eklenip 0.12 katsayısıyla çarpıldığı belirtildi. Yerleştirmeye etkisinin en düşük 30, en yüksek 60 puan olduğu, YKS yerleştirmelerinde 1 puanla on binlerce adayın önüne geçildiği için hormonlu OBP notlarının sınav başarısını gölgelediği ifade edildi.

Mağduriyetlerin önlenmesi adına önerilerde de bulunuldu. 2012 yılından bu yana YKS yerleştirmelerini OBP'nin yüzde 10 ile yüzde 12 arasında etkilediği, 1982 ile 2012 yılları arasındaki gibi bir okuldan aynı dönemde sınava girenlerin TYT puan ortalamasına göre ağırlıklı OBP puanı oluşturulması halinde haksızlığın biteceği belirtildi. Ayrıca yeni maarif modelinde il geneli ortak sınav notlarına göre OBP oluşturulmasının da haksızlığı engelleyebileceği kaydedildi.

2026 yılı için ayrılan 805 bin 747 kontenjan için adayların 24 tercih hakkı bulunurken, YKS tercihlerinde son günün 10 Ağustos olduğu hatırlatıldı.