Dünyanın ilk kadın nükleer buzkıran kaptanı göreve başladı
Öğretmenlikten nükleer buzkıran kaptanlığına uzanan Marina Starovoitova, Kuzey Deniz Rotası'nda görev yapan Yamal gemisini yönetiyor.
Avrupa ile Asya-Pasifik arasındaki en kısa deniz ticaret güzergahı olan Kuzey Deniz Rotası'nda seyreden Yamal adlı geminin kaptanlığını üstlenen Marina Starovoitova, bu konuma gelen ilk kadın unvanını aldı.
Eski bir öğretmen olan Starovoitova, dünyanın en güçlü gemilerinden birini yönetme hikayesini ve Arktik bölgesindeki tecrübelerini paylaştı. Kariyerine Rus dili ve edebiyatı öğretmeni olarak başlayan isim, sonrasında Amiral S.O. Makarov Devlet Denizcilik Akademisi'nde Gemi Sevk ve İdaresi Mühendisliği eğitimi aldı.
Toplamda 20 yılı aşkın denizcilik geçmişi bulunan Starovoitova, bu sürenin son 6 yılını nükleer filoda geçirdi ve baş kaptan yardımcılığına kadar yükseldi. Ağustos 2025 tarihinde dünyanın ilk kadın nükleer buzkıran kaptanı olan Starovoitova, hemen ardından Yamal gemisinin kaptanlığına atandı.
Denizcilik mesleğine mürettebat hizmetleriyle adım attığını, süreç içerisinde gemiyi sevk eden ekibin bir parçası olmayı amaçladığını belirten Starovoitova, akademideki ilk hedefinin unvan almak değil, işi temellerinden öğrenmek olduğunu vurguladı. Yük taşımacılığı filosunda görevliyken nükleer buzkıranlardan etkilendiğini aktaran kaptan, bu filoya geçerek gerekli eğitim ile sınavları başarıyla tamamladığını ve kaptanlığa gelmesinin bu uzun sürecin doğal bir neticesi olduğunu ifade etti.
Çalışma hayatı boyunca "Bu kadın işi değil, neden yapmak istiyorsun?" şeklindeki sorularla sıkça karşılaştığını dile getiren Starovoitova, eksi 30 derecedeki açık güvertede erkek meslektaşlarıyla uzun süreler çalışarak eşitlik hakkını fiilen ispatladığını söyledi. Denizcilikte en büyük otoritenin iş, yetkinlik ve sorumluluk bilinciyle elde edildiğini belirten kaptan, nükleer buzkıran filosunda kadın çalışan sayısının her geçen yıl arttığına dikkat çekti. Kadınların artık yalnızca yaşam hizmetlerinde değil; seyir zabiti, nükleer enerji sistemi operatörü, elektromekanik uzmanı ile radyasyon güvenliği mühendisi olarak da görev yaptığını belirten Starovoitova, önümüzdeki dönemde filoda bir kadın başmühendis görülmesinin şaşırtıcı olmayacağını kaydetti.
Atomflot bünyesinde Yamal gemisinin yanı sıra 50 Let Pobedy, Taimyr, Vaigach ile Proje 22220 çerçevesinde inşa edilen Arktika, Sibir, Ural ve Yakutia isimli sekiz nükleer buzkıran yer alıyor. Yaklaşık 5 ila 7 yıl boyunca yakıt ikmali yapmaksızın seyredebilen bu güçlü gemiler, kalın buz tabakalarını kırarak ticari gemilere güvenli geçiş yolları açıyor ve Kuzey Deniz Rotası'nda yıl boyunca ulaşımın sürmesinde hayati bir rol üstleniyor.
Kara Denizi'nden başlayıp Bering Boğazı'ndaki Dejnyov Burnu'na kadar uzanan kabaca 5 bin 600 kilometrelik Kuzey Deniz Rotası; küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar, jeopolitik gerginlikler ve alternatif ticaret yolları arayışları neticesinde son yıllarda stratejik önemini daha da yukarılara taşıdı. İklim değişikliği sebebiyle Arktik bölgesindeki buzulların incelmesi rotayı ticari gemiler açısından daha elverişli kılarken, güzergahtaki yük trafiği de hızlı bir büyüme gösteriyor.
Rosatom verilerine göre, geçen yıl bu rota üzerinden yaklaşık 37 milyon ton yük sevk edilirken, yıllık taşımacılık hacmi son 10 yıllık periyotta yaklaşık 7 katına çıktı. Dünyanın tek nükleer buzkıran filosunu elinde bulunduran Rusya, yeni inşa edilen nükleer buzkıranlar ve rota güzergahında planlanan altyapı hamleleriyle Kuzey Deniz Rotası'ndaki yük hacmini daha da yukarı taşımayı amaçlıyor.
