Eğitim-İş: Okul masrafları 28 bin lirayı, servisli eğitimde 81 bin lirayı geçti

(ANKARA) - Eğitim-İş, 2026-2027 eğitim-öğretim dönemi öncesinde Ankara’da gerçekleştirdiği piyasa araştırmasında, öğrencilerin okula başlama maliyetinin geçen yıla göre %23 ile %29 arasında bir artış gösterdiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre, ulaşım ihtiyacını servisle karşılayan bir ilkokul öğrencisinin başlangıç maliyeti uzun mesafede 77.559 lira, ortaokul öğrencisinin 78.862 lira, lise öğrencisinin ise 81.524 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti ilkokul için 28.113 lira, ortaokul için 29.416 lira, lise için 32.078 lira olarak belirlendi. Eğitim-İş, yaptığı piyasa araştırmasında öğrencilerin okula başlamadan önce karşılaşacağı kırtasiye, giyim ve ulaşım giderlerini değerlendirdi.

Eğitim dönemi boyunca aylık ulaşım ve beslenme maliyetleri de araştırmaya dahil edildi. Başlangıç harcamalarına, dönem içerisinde yapılabilecek ek kırtasiye ve giyim giderlerinin dahil edilmediği belirtildi. Araştırmada, kırtasiye maliyetleri ilkokul öğrencileri için 6,363 lira, ortaokul öğrencileri için 7,666 lira, lise öğrencileri için ise 10.328 lira olarak hesaplandı.

Giyim giderleri ise tüm eğitim kademeleri için iki takım üniforma, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabılar dikkate alınarak 15.900 lira olarak tespit edildi. Ulaşımda kısa mesafe için sezonluk servis maliyeti 42.194 lira, uzun mesafe servis için ise 55.296 lira olarak hesaplandı.

Öğrenci abonmanının sezonluk maliyeti 5,850 lira oldu. Uzun mesafe servis kullanan öğrenciler için başlangıç maliyeti ilkokulda 77.559, ortaokulda 78.862, lisede 81.524 lira olarak hesaplandı. Kısa mesafe servis kullananlarda bu tutar sırasıyla 64.457, 65.760 ve 68.422 lira oldu.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde başlangıç maliyeti ilkokul için 28.113, ortaokul için 29.416, lise için 32.078 lira olarak belirlendi. Eğitim-İş, sadece kırtasiye ve giyim giderlerini dikkate alarak ulaşım için araç kullanmayan öğrencilerde ilkokulda 22.566, ortaokulda 23.566, lisede 26.228 lira harcama olacağını bildirdi.

Araştırmada, öğrencilerin eğitim dönemi boyunca karşılaşacağı aylık en düşük maliyetler de hesaplandı. Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin beslenme ve ulaşım gideri aylık 8,440 lira, ortaokul ve lise öğrencilerinin aylık gideri ise 9,134 lira olarak belirlendi.

Kısa mesafe servis kullananlar için aylık maliyet ilkokulda 6,984 lira, ortaokul ve lise için 7,678 lira oldu. Otobüs abonmanı kullananlarda bu tutar ilkokul için 2.946, ortaokul ve lise için 3,640 lira olarak hesaplandı. İlkokul öğrencileri için aylık beslenme çantası maliyeti 2,296 lira olarak hesaplanırken, ortaokul ve lise öğrencilerinde okul kantininde tost, ayran ve su tüketimi üzerinden aylık 2,990 lira maliyet öngörüldü.

Araştırmada başlangıç ve aylık maliyetler asgari ücret, en düşük kamu emekçisi maaşı ve en düşük emekli aylığıyla karşılaştırıldı. Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisi için 77.559 liralık başlangıç maliyeti, 28.075 lira olan asgari ücretle karşılaştırıldığında aile bütçesinin 49.484 lira açık verdiği hesaplandı.

Bu açık ortaokulda 50.787, lisede 53.449 liraya çıktı. Kısa mesafe servis kullananlarda başlangıç maliyeti ile asgari ücret arasındaki açık ilkokul için 36.382, ortaokul için 37.685, lise için 40.347 lira olarak hesaplandı. Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde ise başlangıç maliyeti asgari ücretin ilkokulda 38, ortaokulda 1.341, lisede 4,003 lira üzerinde kaldı.

Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin aylık 8.440 liralık maliyeti, asgari ücretin %30,06'sına; ortaokul ve lise öğrencilerinin 9.134 liralık maliyeti ise %32,53'üne denk geldi. Kısa mesafede bu oran ilkokul için %24,88, ortaokul ve lise için %27,35 oldu.

Abonman kullanımında ise aylık maliyetin asgari ücret içindeki payı ilkokulda %10,49, ortaokul ve lisede %12,96 olarak hesaplandı. En düşük kamu emekçisi maaşı 70.224 lira üzerinden yapılan hesaplamaya göre, uzun mesafe servis kullanan öğrencilerde başlangıç maliyeti ilkokulda maaşın 7,335 lira, ortaokulda 8,638 lira, lisede 11.300 lira üzerinde kaldı.

Kısa mesafe servis kullanımında ise maaş ile başlangıç maliyeti arasındaki fark ilkokulda 5.767, ortaokulda 4.464, lisede 1,802 lira olarak hesaplandı. Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde en düşük kamu emekçisi maaşından başlangıç maliyeti çıktıktan sonra ilkokulda 42.111, ortaokulda 40.808, lisede 38.146 lira kalıyor.

En düşük emekli maaşı olan 23.552 lira üzerinden yapılan hesaplamada ise uzun mesafe servis kullanan öğrenciler için başlangıç maliyeti ile gelir arasındaki açık ilkokulda 54.007, ortaokulda 55.310, lisede 57.972 lira oldu. Kısa mesafe servis kullananlarda açık ilkokulda 40.905, ortaokulda 42.208, lisede 44.870 lira olarak hesaplandı.

Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde de başlangıç maliyeti en düşük emekli maaşının ilkokulda 4.561, ortaokulda 5.864, lisede 8,526 lira üzerinde kaldı. Eğitim-İş'in araştırmasında kırtasiye harcamalarının geçen yıla göre %27 ile %32 arasında arttığı belirtildi. Giyim maliyetindeki artış %15, beslenme çantası maliyetindeki artış ise geçen yılın eylül ayına göre %19,22 oldu.

Ankara Kantinciler Odası'nın 2026 yılı fiyat tarifesine göre tostun fiyatı 70 liradan 95 liraya yükselmişken, artış %35,71 oldu. Karışık tost 90 liradan 120 liraya, Ayvalık tost 110 liradan 150 liraya çıktı. Simit 20 liradan 25 liraya; börek, açma ve poğaça 25 liradan 35 liraya yükseldi. Kantinde ayranın fiyatı da 15 liradan 20 liraya çıktı.

Araştırmada, kantin ürünlerindeki artışın ürüne göre %41'e kadar ulaştığı kaydedildi. Servis ücretleri geçen yıla göre %25,49, öğrenci abonmanları ise %44,44 arttı.

Eğitim-İş, ağustos ayında açlık sınırının 38.318 lira, yoksulluk sınırının ise 121.036 lira olduğunu, asgari ücretin 28.075 lira, en düşük emekli aylığının 23.552 lira ve en düşük kamu emekçisi maaşının 70.224 lira olduğunu bildirdi.

Eğitim-İş, eğitim için yapılması gereken harcamaların tek seferle sınırlı kalmadığını belirterek, dönem içerisinde beslenme, ulaşım, kırtasiye ve giyim giderlerinin devam ettiğine dikkati çekti.

"En temel hakların başında gelen eğitim için büyük maliyetlere katlanmak zorunda kalmak, buna karşın gelirin yetersiz olması toplumu çözümsüzlüğe sürüklemektedir. Bu durumda ailelerin bulabildiği tek yol borçlanmaktır" değerlendirmesinde bulunuldu.

Eğitim-İş, gelirlerin eğitim harcamalarını karşılamada yetersiz kalması ve yıl boyunca artan fiyatlarla birlikte beslenme çantalarının içinin boşaldığını, öğrencilerin okula harçlıksız gitmek zorunda kaldığını vurguladı.