Fas'ta rapçilere baskı artıyor: dört sanatçı gözaltına alındı

2017 yılından bu yana Fransa'nın Marsilya kentinde yaşayan Faslı rapçi Mehdi Black Wind (El Mahdi Lyoubi), Rabat'tan ayrılmak üzereyken havalimanında gözaltına alındı. Daha sonra Kazablanka'da sorgulanan Lyoubi'nin, yargılanmayı beklerken tutuklu kalmasına karar verildi. Lyoubi, hükümet yolsuzluğu, ekonomik eşitsizlik ve gençlerin yaşadığı sorunları ele alan politik şarkılarıyla tanınıyor. Lyoubi'nin tutuklanmasının ardından, ElGrandeToto, Small X, Stormy, Khtek ve Don Bigg gibi ünlü Fas rap sanatçıları ortak bir dilekçe yayımlayarak, Lyoubi'nin serbest bırakılmasını ve rapçilere yönelik baskıların sona ermesini talep etti. Lyoubi'nin tutuklanması yalnızca tek bir olay değil. Son bir yıl içinde hükümeti eleştiren şarkılar nedeniyle birçok rapçi hedef alındı. Hamza Raid (Raid), protestolar sırasında "izinsiz toplanmaya teşvik" suçlamasıyla gözaltına alındı. Pause Flow, kamu görevlilerine hakaret ettiği iddiasıyla tutuklandı ve bir ay sonra serbest bırakıldı. L7assal ise Fas'ın İsrail politikası ve hükümet yolsuzluğunu eleştiren şarkıları yüzünden sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı. Rapçi Khtek, New Lines dergisine yaptığı açıklamada, sanatçılara yönelik baskının yalnızca bireyleri değil, tüm yaratıcı kuşağı hedef aldığını belirtti. Khtek, "Sanatçılar bir şarkı sözünün hapisle sonuçlanabileceğini düşünmeye başladığında, bu tüm sanat dünyasına verilmiş bir gözdağıdır" şeklinde konuştu. Fas hükümetinin, rap müziğini ülkenin en büyük festivallerinden Mawazine Festivali'nde desteklemesine rağmen, hükümeti eleştiren rapçileri yargılamasının bir çelişki yarattığı ifade ediliyor. New Lines'ın haberine göre, rap müziği Fas'ta yalnızca bir müzik türü olmanın ötesine geçip, ifade özgürlüğü ve siyasi eleştirinin en güçlü araçlarından biri haline geldi. Bu durum, rapçiler ile hükümet arasındaki gerginliği artırıyor. Türkiye'de ise rap sanatçıları bazen yargıyla karşı karşıya kalıyor. Ancak davalar genellikle şarkı sözlerinde uyuşturucu kullanımını özendirme veya müstehcenlik gibi iddialar üzerinden açılıyor. Örneğin, Ezhel 2018 yılında "uyuşturucuya özendirme" suçlamasıyla yargılandı fakat beraat etti. 2025'te Lvbel C5 de aynı suçlamayla tutuklanıp yargılanmıştı.